గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానులు: ఆర్థికాభివృద్ధికి కొత్త మార్గం

భారతదేశ ఆశాకిరణం అమరావతి

కొత్తగా నిర్మించే రాజధానులు (గ్రీన్-ఫీల్డ్ క్యాపిటల్స్) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థికాభివృద్ధికి ఒక కొత్త నమూనాగా నిలుస్తున్నాయి. ఇప్పటికే ఉన్న పెద్ద నగరాలను విస్తరించకుండా, ఖాళీగా ఉన్న లేదా తక్కువ జనాభా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ నగరాలను మొదటి నుండి నిర్మిస్తారు.

ఈ పద్ధతి ద్వారా, ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలు (SEZs) మరియు పారిశ్రామిక క్లస్టర్లను ప్రణాళికాబద్ధంగా ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఇది పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో, ఉద్యోగాలను సృష్టించడంలో, తద్వారా జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గణనీయమైన వాటాను అందించడంలో సహాయపడుతుంది.

గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానుల విజయ రహస్యం

ఈ కొత్త నగరాలు వాటి జనాభా పరిమాణానికి మించి ఆర్థికంగా ఎందుకు పురోగమిస్తున్నాయో పరిశీలిద్దాం:

ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థిక నగరాలు: ఈ నగరాలు ఆర్థికాభివృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్మిస్తారు. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలు, ఆర్థిక కేంద్రాలు, మరియు టెక్నాలజీ పార్కులను ఏర్పాటు చేసి, వాటిలో పన్నుల రాయితీలు, ఆధునిక సదుపాయాలు కల్పిస్తారు. మలేషియాలోని పుత్రజయలో ఉన్న మల్టీమీడియా సూపర్ కారిడార్, కజకిస్తాన్ లోని అస్తానా అంతర్జాతీయ ఆర్థిక కేంద్రం ఇందుకు ఉదాహరణలు.

అధిక-విలువ – ప్రభుత్వ సేవలు: ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, మంత్రిత్వ శాఖలు ఒకే చోట కేంద్రీకృతమవడం వల్ల, సివిల్ సర్వీసు ఉద్యోగులు మరియు వారికి సంబంధించిన సేవా రంగాలు ఆ ప్రాంతానికి తరలివస్తాయి. ఇది రియల్ ఎస్టేట్, సేవల రంగం మరియు నాలెడ్జ్-బేస్డ్ పరిశ్రమల వృద్ధికి తోడ్పడుతుంది.

అధునాతన మౌలిక సదుపాయాలు: గ్రీన్-ఫీల్డ్ నగరాల్లో ఎక్స్‌ప్రెస్ వేలు, రైలు మార్గాలు మరియు డేటా నెట్‌వర్క్‌లను మొదటి నుంచే విశాలమైన ప్రణాళికతో నిర్మిస్తారు. ఇది రవాణా ఖర్చులను తగ్గించడంలో, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

కొత్త పాలనా వ్యవస్థలు: ఈ నగరాలను నిర్వహించడానికి ప్రత్యేక మెట్రోపాలిటన్ సంస్థలను ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇవి ప్రాజెక్టుల ఆమోదం, నిధుల కేటాయింపు ప్రక్రియలను వేగవంతం చేస్తాయి, తద్వారా పెట్టుబడిదారులకు సమయం ఆదా అవుతుంది. ఆస్ట్రేలియాలోని కాన్బెర్రా, బ్రెజిల్‌లోని బ్రెసిలియాలో ఇలాంటి పాలనా విధానాలు అమలులో ఉన్నాయి.

గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానుల ఆర్థిక ప్రభావం: కొన్ని ఉదాహరణలు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానుల ఆర్థికాభివృద్ధిని పరిశీలిస్తే, ఈ నగరాలు ఎలా విజయం సాధించాయో తెలుస్తుంది:

బ్రెసిలియా (బ్రెజిల్): 1956లో ప్రారంభమైన ఈ నగరం, బ్రెజిల్ జీడీపీలో సుమారు 3.0% వాటాను కలిగి ఉంది. దేశ జనాభాలో కేవలం 1.4% మంది మాత్రమే ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. ఇది ప్రభుత్వం, రక్షణ మరియు సేవల రంగాల ద్వారా ఈ విజయాన్ని సాధించింది.

కాన్బెర్రా (ఆస్ట్రేలియా): ఈ నగరం ఆస్ట్రేలియా జాతీయ జీడీపీలో 2.2% వాటాను అందిస్తోంది, జనాభా మాత్రం కేవలం 1.7%. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, రక్షణ పరిశోధన మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీ ఈ నగర ఆర్థికాభివృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తులుగా ఉన్నాయి.

అబుజా (నైజీరియా): నైజీరియా రాజధాని అయిన అబుజా, దేశ జీడీపీలో 8% వాటాను కలిగి ఉంది, జనాభా 2% కన్నా తక్కువే. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, నిర్మాణ రంగం మరియు రియల్ ఎస్టేట్ ఇక్కడ వేగంగా అభివృద్ధి చెందాయి.

నూర్-సుల్తాన్ / అస్తానా (కజకిస్తాన్): ఈ నగరం కజకిస్తాన్ జీడీపీలో దాదాపు 10% వాటాను కలిగి ఉంది, జనాభా 7%. చమురు సేవల ప్రధాన కార్యాలయాలు, ఆర్థిక కేంద్రం, ఎక్స్‌పో, మరియు పర్యాటకం ఇక్కడ ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడుతున్నాయి.

అమరావతి: భారతదేశ ఆశాకిరణం?

గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానుల నమూనాలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అమరావతి ఒక ఆశాకిరణంగా కనిపిస్తోంది. ఇది ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్మించబడుతున్న ఒక గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధాని. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీ పడే నగరంగా.. సెల్ఫ్ సస్టైనింగ్ సిటీగా డిజైన్ చేశారు. ప్రభుత్వ పెట్టుబడి వుండదు. సునిశితంగా పరిశీలించి గానీ రుణం ఇవ్వల్ని వరల్డ్ బ్యాంక్ లాంటి వాటిని ఆ ప్రణాళికలతో మెప్పించి, ఒప్పించారు.

కేంద్రం ప్రభుత్వం గ్యారెంటీ ఇస్తోంది. వివిధ నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం, అమరావతి 2035 నాటికి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంవత్సరానికి సుమారు 4 బిలియన్ డాలర్ల ఆదాయాన్ని జోడించగలదు. అయితే, అమరావతి వంటి ప్రాజెక్టుల విజయం ప్రభుత్వం యొక్క నిరంతర విధాన మద్దతు మరియు ప్రణాళికాబద్ధమైన అమలుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

గ్రీన్-ఫీల్డ్ రాజధానులు ఆర్థికాభివృద్ధికి ఒక సువర్ణావకాశాన్ని అందించినప్పటికీ, వాటి నిర్మాణానికి భారీ పెట్టుబడులు అవసరం. అంతేకాకుండా, కొన్ని నగరాలు (ఉదాహరణకు, మయన్మార్‌లోని నయ్ పీ తావ్) పూర్తి స్థాయి వృద్ధిని సాధించడంలో సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే, సరైన ప్రణాళిక మరియు అమలుతో, గ్రీన్-ఫీల్డ్ నగరాలు కేవలం పరిపాలనా కేంద్రాలుగానే కాకుండా, దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి బలమైన చోదక శక్తులుగా మారగలవు.

అమరావతి నిర్మాణంలో వివాదాస్పదమైనప్పటికీ, భూ సమీకరణ (Land Pooling) విధానం ద్వారా భూసేకరణ ఖర్చులను తగ్గించడం, జాతీయ రహదారులు, రైలు మార్గాలు మరియు నీటి వనరులు సమీపంలో ఉండటం వంటి అనుకూలతలు ఈ ప్రాజెక్టుకు బలం చేకూర్చాయి. రెండు పట్టణాల మధ్య వుండడం మరో కోణంలో అదృష్టం అని చెప్పాలి. గతంలో వచ్చే వరదనే దానికి వరంగా మార్చి వాటర్ ఫ్రంట్లుగా మార్చడం, బోటింగ్ గట్రాల రవాణాకు పర్యాటక ప్రదేశంగా మార్చడం మంచి ఆలోచన.

సముద్రాల్లో నగరాలు కడుతున్నారు. ప్రతి సమస్యకూ ఈ రోజుల్లో టెక్నాలజీ.. తగ్గ మెటీరియల్, మెషినరీ వుంది. అనుభవజ్ఞుడు, సమస్యను అవకాశంగా మలిచే ఆలోచనలు కల దార్శనికుడి చేతిలో రెండో నగరంగా.. నిర్మాణం చేసుకోవడం మరో గొప్ప వరం. అన్ని ఆటంకాలను, రాజకీయ అడ్డంకులను అధిగమించి, నిర్మాణాలు మొదలయ్యాయి. ఇక ఎన్ని విమర్శలు వస్తే దానికంత ప్రచారం అన్నట్లుగా మరో 6 నెలల్లో.. ఔరా అనిపించేలా క్వాంటం కంప్యూటింగుతో ప్రపంచ పటంలో గర్వంగా తన మార్క్ చూపించబోతోంది.

అమరావతికి వందల ఏళ్ల సాంస్కృతిక చారిత్ర వైభవ నేపథ్యం వుంది. అది మళ్లీ మొదలవబోతోంది. ఇన్నాళ్లు ఎన్నో కష్ట నష్టాలకు గురై, వేధన అనుభవించి, వేచి చూసిన ఆంధ్రాకు అక్షయపాత్ర అవుతుంది. మరికొన్ని శతాబ్దాలు శాతవాహనుల రోజులను తలపించే జైత్యయాత్రకు, ఐదేళ్ల దిష్టి కూడా తుడుచుకు పోయిది.