ప్రజల విశ్వాసం ఒకసారి భంగం పొందితే, దానిని తిరిగి పునరుద్ధరించడం సులభసాధ్యం కాదు.
శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారికి అర్పితమయ్యే పవిత్ర లడ్డు ప్రసాదం చుట్టూ ఇటీవల ఉద్భవించిన వివాదం కేవలం భక్తుల హృదయాలను మాత్రమే కాదు—సమాజంలోని సజాగ్రత్త పౌరుల మనసులను కూడా కలచివేసింది. ఇది భావోద్వేగాల సమస్య మాత్రమే కాదు; ఇది సంస్థాగత విశ్వసనీయత, ప్రజా విశ్వాసం అనే మూలస్తంభాలను ప్రశ్నించే విషయం.
భక్తి మరియు పాలన మధ్య ఉన్న పవిత్ర ఒప్పందమే ఈ రోజు తీవ్రమైన పరీక్షకు లోనవుతోంది.
లడ్డు ప్రసాదంలో జంతు కొవ్వు గానీ, రసాయన పదార్థాలు గానీ కలిపారా అనే వివాదం మతపరమైన ఘర్షణ కాదు. ఇది స్వచ్ఛమైన పాలనా సమస్య—బాధ్యత, నైతికత, పారదర్శకతలకు సంబంధించిన ప్రశ్న.
భారతదేశంలో సాధారణ పౌరులు—మతభేదాలు, విశ్వాస వైవిధ్యాలకు అతీతంగా—ప్రజా సంస్థల నైతిక సమగ్రతపై గాఢమైన ఆసక్తి కలిగి ఉంటారు. ఈ ఆందోళన ఒక్క సంఘటనకే పరిమితం కాదు. దేశవ్యాప్తంగా అనేక మత సంస్థలు నెమ్మదిగా ఆడంబరం,特హారాలు, వ్యాపారీకరణకు వేదికలుగా మారుతున్న ప్రమాదకర దిశను మనం గమనిస్తున్నాం.
పవిత్ర వస్తువుల వేలం, ప్రత్యేక దర్శనాల పేరిట భేదభావం, అతి వైభవ ప్రదర్శనలు—ఇవి భక్తిని ప్రదర్శనగా, శ్రద్ధను హైరార్కీగా మార్చే ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
న్యాయవ్యవస్థలోని ఆలస్యం, పరిపాలనా నిర్లక్ష్యం ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి.
భద్రతా వర్గీకరణలు, ప్రత్యేక ప్రవేశాలు, పరిపాలనా స్థాయులు—ఇవి కార్యనిర్వహణ అవసరాల కోసమే; ప్రతిష్ఠా చిహ్నాలుగా మారడానికి కాదు. దేవుని ఎదుట మానవ హోదాలు, అధికారాలు అన్నీ నైతికంగా అర్థరహితమే.
అందుకే ఆలయ పాలక మండళ్లు, పరిపాలనా సంస్థలు సామర్థ్యం, నిజాయితీ, సేవాభావం అనే స్పష్టమైన ప్రమాణాలపై నిర్మితమవాలి—రాజకీయ సిఫారసులు, ఆర్థిక ప్రభావం, సామాజిక ప్రదర్శనలపై కాదు.
ఆచారాలను ప్రశ్నించడం అంటే విశ్వాసాన్ని ప్రశ్నించడం కాదు. బాధ్యతను కోరడం అంటే సంప్రదాయాన్ని అవమానించడం కాదు. నైతిక పాలన, పారదర్శక వ్యవస్థల ద్వారానే పవిత్రత నిలిచివుంటుంది.
విశ్వాసం—ప్రజాస్వామ్యం లాగానే—కేవలం కర్మకాండలపై కాదు, నమ్మకంపై జీవిస్తుంది.
నిశ్శబ్దం వల్ల కాదు; నిజాయితీ, జాగ్రత్త, సంస్కరణల వల్లనే పవిత్రత రక్షించబడుతుంది.
(తిరుపతి – పరపతి – సద్గతి)
లోతైన నైతిక ఆత్మపరిశీలన
మనం అంతగా స్వార్థపరులు, అహంకారులు, లోభులు, అనాసక్తులమైపోయామా?
వైకుంఠ ఏకాదశి వంటి పవిత్ర దినాన వైకుంఠ ద్వారం ప్రవేశం కోసం టికెట్ల పేరిట తోటి మనుషులను తోసివేసి, తొక్కి, మృత్యువుకు గురిచేయడం—ఇది మానవత్వం కాదా, పశుత్వం కాదా?
లేదా, అపారమైన కార్యనిర్వాహక-బ్యూరోక్రటిక్ వ్యవస్థ ప్రజల ప్రవాహాన్ని శాస్త్రీయంగా నియంత్రించడంలో విఫలమై, “అన్నీ దేవుడే చూసుకుంటాడు” అన్న సౌకర్యవాదంలో బాధ్యతను వదిలేసిందా?
మన తత్వశాస్త్రం స్పష్టంగా చెబుతోంది—
“అహంకారాన్ని జయించి, ప్రకృతినే సమస్త కర్మలకు కర్తగా దర్శించినవాడే ఈ భూమిపైనే వైకుంఠాన్ని పొందినవాడు.”
టీటీడీ పాలక మండలిని సమూలంగా పునర్వ్యవస్థీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది.
సామాజిక ప్రతిష్ఠ, ధనబలం, ప్రాంతీయ సమీకరణలు, రాజకీయ అనుబంధాల ఆధారంగా జరిగే ఎంపికలు పక్షపాతాన్ని, అధికారం ప్రదర్శించే మనస్తత్వాన్ని పెంపొందిస్తున్నాయి. సేవ కోసం ఏర్పడిన పదవులు ప్రతిష్ఠా చిహ్నాలుగా మారాయి. చర్చ, అభివృద్ధి, సేవల స్థానంలో ఆడంబరం, ప్రదర్శన మాత్రమే మిగిలింది. ఈ దృశ్యాన్ని దేవుడు చూస్తున్నాడా?
అపార మౌలిక సదుపాయాలు, అపార నిధులు, భారీ పరిపాలనా యంత్రాంగం, విస్తృత భద్రతా వ్యవస్థ ఉన్నా—దృష్టి లోపించడమే అసలు విషాదం.
డిజిటల్ పాలన, కృత్రిమ మేధస్సు, సైబర్ సాంకేతికతల యుగంలో పారదర్శకమైన ఆన్లైన్ ‘క్యూ’ వ్యవస్థను అమలు చేయడం కష్టం కాదు. సినిమా టికెట్లు కూడా డిజిటల్గా లభిస్తున్న ఈ రోజుల్లో—ఇక్కడ మాత్రం ఎందుకు జరగలేదన్న ప్రశ్న తప్పనిసరిగా ఉత్పన్నమవుతుంది.
దాని బదులు—సిఫారసులు, బ్రేక్ దర్శనాలు, గ్లామర్ ప్రోటోకాళ్లు, ప్రచార ఆర్భాటం—మరియు సాధారణ ప్రజల అవమానం.
అసలు వ్యథ మరింత లోతులో ఉంది.
మత పరమైన సంకుచితత్వం, కుల వ్యవస్థ, మూఢనమ్మకాలు—హిందూ సమాజాన్ని లోపల నుంచే కుళ్ళగొట్టాయి. ఈ విభజన భారతీయ సమాజాన్ని చీల్చి, మానవ గౌరవాన్ని హరించి, జాతీయ ఐక్యతను బలహీనపరిచింది. ఫలితంగా పరాయి శక్తులకు ద్వారాలు తెరచి, విస్తృత స్థాయిలో మతాంతరాలను ప్రేరేపించి, హిందూ ధర్మానికే అపార నష్టం కలిగించింది.
అయినా, కొందరు స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం ఈ నష్టాన్ని కూడా అంగీకరించేందుకు సిద్ధంగా ఉండటం—భయంకరమైన విరోధాభాసం.
స్వామి వివేకానందులు చెప్పినట్లుగా— “ఉక్కు నరాలు, ఇనుప కండరాలు, వజ్రసమానమైన మనస్సులు” ఈ సంకుచితత్వాన్ని జయించడానికి అవసరం.
తిరుమల కొండలు ఒకప్పుడు కేవలం దేవాలయం మాత్రమే కాదు—శాంతి, సౌందర్యం, మానసిక ఉపశమనానికి నిలయాలు.
ఇప్పుడు లేచే కాలం వచ్చింది— ప్రయత్నించడానికి, అన్వేషించడానికి, సాధించడానికి— వెనుకడుగు వేయకుండా.
జీవిద్దాం – జీవించనిద్దాం.
– శివప్రసాద్ మందగిరి
(మాజీ ఐపిఎస్ అధికారి)
About the Author
