ఎమర్జెన్సీ సమయంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి, సీపీఐ (CPI)కి మధ్య గట్టి పొత్తు ఉంది. జలగం వెంగళరావు (కాంగ్రెస్) ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు, సీపీఐ ఆయన ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇచ్చింది. సీపీఐ (CPI) మరియు నక్సలైట్లు (సీపీఐ-ఎంఎల్) మధ్య తీవ్రమైన సిద్ధాంతపరమైన శత్రుత్వం ఉండేది. సీపీఐ పార్టీ నక్సలైట్ల సాయుధ పోరాటాన్ని వ్యతిరేకించింది.
ఎన్కౌంటర్లు: జలగం వెంగళరావు హయాంలో నక్సలైట్లపై ఉక్కుపాదం మోపారు. సీపీఐ ఆ ప్రభుత్వంలో భాగస్వామిగా (లేదా మిత్రపక్షంగా) ఉండటం వల్ల, నక్సలైట్ల అణచివేతకు పరోక్షంగా మద్దతు ఇచ్చినట్లయింది. చాలా గ్రామాల్లో నక్సలైట్లను పట్టించడంలో లేదా పోలీసులకు సహకరించడంలో సీపీఐ క్యాడర్ పాత్ర ఉందనే విమర్శలు ఆనాడు నక్సల్స్ సానుభూతిపరుల నుండి వచ్చాయి. కమ్యూనిస్టు ముఖ్యమంత్రులు ఉన్నప్పుడు కూడా నక్సలైట్ల ఎన్కౌంటర్లు, అణచివేత చర్యలు జరిగాయి. దీనికి రెండు ప్రధాన ఉదాహరణలు కేరళ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్.
ఏ) కేరళ (సి. అచ్యుతమీనన్ ప్రభుత్వం – CPI) సందర్భం:
1969 నుండి 1977 వరకు కేరళలో సీపీఐ నాయకుడు సి. అచ్యుతమీనన్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు (కాంగ్రెస్ మద్దతుతో).
ఎన్కౌంటర్: ఈ కాలంలోనే ప్రసిద్ధ నక్సలైట్ నాయకుడు అరిక్కాడ్ వర్గీస్ ను పోలీసులు కాల్చిచంపారు (1970లో). దశాబ్దాల తర్వాత, వర్గీస్ను “ఎన్కౌంటర్”లో కాకుండా, పట్టుకుని కళ్ళకు గంతలు కట్టి కాల్చి చంపామని అప్పటి పోలీస్ అధికారి ఒప్పుకున్నారు. ఇది కమ్యూనిస్టు (CPI) ముఖ్యమంత్రి హయాంలోనే జరిగింది. (అయితే అప్పుడు హోం మంత్రిగా కాంగ్రెస్ నాయకుడు కె. కరుణాకరన్ ఉన్నారు).
బి) పశ్చిమ బెంగాల్ (లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం – CPIM) మొదటి అణచివేత (1967):
నక్సల్బరీ ఉద్యమం మొదలైనప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్లో “యునైటెడ్ ఫ్రంట్” ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది. ఇందులో సీపీఐ(ఎం) కీలక భాగస్వామి. ఆ ప్రభుత్వమే నక్సల్బరీ రైతులపైకి పోలీసులను పంపి కాల్పులు జరిపించింది.
ఆపరేషన్స్: తర్వాత జ్యోతి బాసు (CPIM) నేతృత్వంలోని లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత కూడా నక్సలిజాన్ని అణచివేయడానికి కఠిన చర్యలు తీసుకున్నారు. సిద్ధార్థ శంకర్ రే (కాంగ్రెస్) హయాంలో జరిగినంత బీభత్సం కాకపోయినా, లెఫ్ట్ ప్రభుత్వంలో కూడా అనేక మంది నక్సల్స్ అరెస్టులు, ఎన్కౌంటర్లు జరిగాయి. తమ గత చరిత్ర మరిచిపోయిన నేటి మతిమరపు కమ్యూనిస్టులు ఎన్కౌంటర్ లను ఖండించడం, న్యాయవిచారణ కోరడం, కన్నీటి నివాళి, విప్లవ జోహార్ల వరకు వెళుతుంటే గుర్తుచేద్దామనిపించింది.
