ప్రపంచం “జనాభా పతనం” అనే అపూర్వమైన సంక్షోభం అంచున ఉందని, ఇది భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన సామాజిక, ఆర్థిక పరిణామాలకు దారితీస్తుందని ఐరాస (ఐక్యరాజ్య సమితి హెచ్చరించింది). జూలై 11న జరుపుకునే ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం 2025 సందర్భంగా, ఐరాస విడుదల చేసిన నివేదికలో ఆందోళన పెట్టే అంశాలు వున్నాయి.
ఈ సంవత్సరం, “యువతకు సాధికారత: వారు కోరుకున్న కుటుంబాలను సృష్టించుకునేందుకు న్యాయమైన, ఆశాజనకమైన ప్రపంచం” అనే ధీమ్ తో , ఈ సమస్య కేవలం సంఖ్యలకు నివేదిక సంబంధించినది కాదని, మానవ హక్కులు, అవకాశాలు, మరియు యువత భవిష్యత్తుకు సంబంధించినదని ఐరాస స్పష్టం చేసింది.
ఐరాస నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచ సగటు సంతానోత్పత్తి రేటు (ఒక మహిళ తన జీవితకాలంలో జన్మనిచ్చే పిల్లల సగటు సంఖ్య) గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా గణనీయంగా క్షీణించింది. ఒక దేశ జనాభా స్థిరంగా ఉండాలంటే, సంతానోత్పత్తి రేటు కనీసం 2.1గా ఉండాలి. దీనిని “రీప్లేస్మెంట్ లెవల్” అంటారు. అయితే, ప్రపంచంలోని మూడింట రెండు వంతుల జనాభా ఇప్పుడు ఈ స్థాయి కంటే తక్కువ సంతానోత్పత్తి రేట్లు ఉన్న దేశాలలో నివసిస్తున్నారు.
దక్షిణ కొరియా, జపాన్, స్పెయిన్, ఇటలీ వంటి అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఈ రేటు 1.5 కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. ఆశ్చర్యకరంగా, భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో కూడా సంతానోత్పత్తి రేటు 2.0 కంటే దిగువకు చేరింది.
ఈ క్షీణతకు అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. మహిళల విద్య, ఉద్యోగావకాశాలు పెరగడం, పట్టణీకరణ, పిల్లల పెంపకం ఖరీదైనదిగా మారడం, ఆలస్యంగా వివాహాలు చేసుకోవడం, మరియు కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులపై పెరిగిన అవగాహన వంటి సామాజిక, ఆర్థిక మార్పులు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఈ మార్పులు వ్యక్తిగత స్థాయిలో సానుకూలమైనవే అయినప్పటికీ, సమిష్టిగా అవి జనాభా శక్తిసామర్థ్యాల్లో పెను మార్పులకు కారణమవుతున్నాయి.
వృద్ధాప్య జనాభా: సంతానం తక్కువగా ఉండటం, ఆయుర్దాయం పెరగడంతో సమాజంలో వృద్ధుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరుగుతుంది. ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలు, సామాజిక భద్రతా పథకాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుంది.
కార్మిక శక్తి కొరత: పనిచేసే వయస్సులో ఉన్న యువత సంఖ్య తగ్గడంతో, దేశాలు తీవ్రమైన కార్మిక కొరతను ఎదుర్కొంటాయి. ఇది పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి, ఆవిష్కరణలు, మరియు ఆర్థిక వృద్ధిని దెబ్బతీస్తుంది.
ఆర్థిక మాంద్యం: వినియోగదారుల సంఖ్య తగ్గడంతో, మార్కెట్లు కుంచించుకుపోతాయి. ఇది దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక మాంద్యానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. పన్ను చెల్లింపుదారుల సంఖ్య తగ్గడం వల్ల ప్రభుత్వ ఆదాయం కూడా తగ్గిపోతుంది.
సామాజిక మార్పులు: యువతరంపై వృద్ధుల సంరక్షణ భారం పెరుగుతుంది. ఇది కుటుంబ నిర్మాణంలో మరియు సామాజిక సంబంధాలలో మార్పులకు కారణమవుతుంది.
ఐరాస ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని నొక్కి చెబుతోంది. ఈ సమస్యను కేవలం జనాభా సంఖ్యలను పెంచేదిగా చూడకూడదు. చాలా మంది యువతీ యువకులు పిల్లలను కనాలని కోరుకుంటున్నప్పటికీ, ఆర్థిక అభద్రత, సరైన మద్దతు లేకపోవడం, మరియు సామాజిక ఒత్తిళ్ల కారణంగా వారు తమ కోరికను నెరవేర్చుకోలేకపోతున్నారని ఐరాస పేర్కొంది. దీనినే “పునరుత్పత్తి ఏజెన్సీ” లేకపోవడం అంటారు.
ప్రజలు, ముఖ్యంగా యువత, వారు కోరుకున్నప్పుడు, కోరుకున్న సంఖ్యలో పిల్లలను కనగలిగే వాతావరణాన్ని సృష్టించడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత అని ఐరాస వాదిస్తోంది. దీనికోసం, కుటుంబాలకు అనుకూలమైన విధానాలను రూపొందించాలి. ఇందులో భాగంగా, సరసమైన పిల్లల సంరక్షణ, తల్లిదండ్రులిద్దరికీ వేతనంతో కూడిన సెలవులు, గృహ వసతి మద్దతు, మరియు ఉద్యోగ భద్రత కల్పించడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలని సూచిస్తోంది.
అయితే, దీనికి పరిష్కారం ప్రజలను ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనమని బలవంతం చేయడం కాదు. బదులుగా, యువతకు సాధికారత కల్పించడం, వారి పునరుత్పత్తి హక్కులను గౌరవించడం, వారు తమ కుటుంబాలను నిర్మించుకోవడానికి అవసరమైన మద్దతును అందించడం ద్వారానే ఈ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోగలం.
ప్రభుత్వాలు, పౌర సమాజం, మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలు కలిసికట్టుగా పనిచేసి, భవిష్యత్ తరాలకు న్యాయమైన, ఆశాజనకమైన ప్రపంచాన్ని అందించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
About the Author
