– జాతీయ సర్వే ద్వారా వెలుగులోకి
– డా. లోకేశ్వరరావు సజ్జ, సీనియర్ కన్సల్టెంట్ కార్డియోథోరాసిక్ సర్జన్, స్టార్ హాస్పిటల్స్ & చైర్మన్, సజ్జ హార్ట్ ఫౌండేషన్
హైదరాబాద్: భారతదేశంలోని గుండె శస్త్రవైద్యులపై డా. లోకేశ్వరరావు సజ్జ నిర్వహించిన జాతీయ స్థాయి సర్వే, ‘ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ థోరాసిక్ అండ్ కార్డియోవాస్కులర్ సర్జరీ’ 2025 అక్టోబర్ సంచికలో ప్రచురించబడింది. ఈ సర్వేలో దేశవ్యాప్తంగా ‘అక్యూట్ టైప్-ఎ ఏఆర్టిక్ డిసెక్షన్’కేసులకు భారతదేశం అంతటా చికిత్స అందించడంలో గణనీయమైన తేడాలు ఉన్నట్లు వెల్లడించింది.
కొన్ని కేంద్రాలు అధునాతన శస్త్రచికిత్సా పద్ధతులను అవలంబిస్తుండగా, మరికొన్ని పరిమిత మౌలిక సదుపాయాలు, ఆలస్యంగా రోగులు రావడం మరియు ఆలస్యంగా రోగ నిర్ధారణ వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కుంటున్నాయి. అయితే, ఇందులో ప్రధానంగా గుర్తించాల్సిన విషయం స్పష్టంగా ఉంది: ‘ప్రత్యేక కార్డియాక్ కేంద్రాలలో సకాలంలో శస్త్రచికిత్స చేయడం ప్రాణాలను కాపాడుతుంది’
ఏవోర్టిక్ డిసెక్షన్: నిశ్శబ్దంగా సంభవించే అత్యంత ప్రమాదకరమైన అత్యవసర పరిస్థితి
‘ఏవోర్టిక్ డిసెక్షన్’ అనేది చాలా అరుదుగా వచ్చే, ప్రాణాంతకమైన పరిస్థితి. దీనిలో గుండె నుండి రక్తాన్ని తీసుకువెళ్ళే ప్రధాన రక్తనాళం అయిన బృహద్ధమని (Aorta) లో చీలిక ఏర్పడుతుంది. ఈ చీలిక వేగంగా వ్యాపిస్తుంది మరియు చికిత్స చేయకపోతే, కొన్ని గంటల్లోనే ప్రాణాంతకం కావచ్చు. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, మరణ ప్రమాదం ప్రతి గంటకు 1–2% పెరుగుతుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
భారతదేశంలో ఇది ఎంత సాధారణం?
* ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఈ సంఘటనలు సంవత్సరానికి సుమారు లక్ష మందికి గాను 3–6 కేసులుగా నమోదవుతున్నాయి.
* భారతదేశంలో, తాజా నివేదికల ప్రకారం, ప్రతి సంవత్సరం లక్ష మందిలో 5–6 కేసులు సంభవిస్తున్నాయి.
* 1.4 బిలియన్ల జనాభాతో, ఇది ప్రతి సంవత్సరం వేలాది మంది భారతీయులకు ప్రమాదం కలిగిస్తుంది.
* దురదృష్టవశాత్తూ, చాలా కేసులను సరైన నిర్ధారణ లేకపోవడం లేదా గుండెపోటు (Heart attack) లేదా పక్షవాతం (Stroke) గా పొరపాటుగా నిర్ధారిస్తున్నారు, కొన్ని సార్లు రోగులు ఆసుపత్రికి చేరుకోకముందే మరణిస్తున్నారు.
ఎవరికి ప్రమాదం ఎక్కువ?
* అధిక రక్తపోటు (High blood pressure) అతిపెద్ద ప్రమాద కారకం.
* 50 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు గల పురుషులు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.
* మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్ లేదా బైకస్పిడ్ ఏవోర్టిక్ వాల్వ్ వంటి జన్యుపరమైన సమస్యలు ఉన్నవారికి ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
* అకస్మాత్తుగా వచ్చే ఛాతి నొప్పి, తీవ్రమైన వెన్ను నొప్పి, మూర్ఛ సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
* ప్రాణాలను రక్షించడానికి ప్రజలలో అవగాహన మరియు వైద్యులు సకాలంలో గుర్తించడం చాలా అవసరం.
శస్త్రచికిత్స: ప్రాణాలను రక్షించే ఏకైక చికిత్స
అక్యూట్ టైప్ A ఏవోర్టిక్ డిసెక్షన్ కోసం, శస్త్రచికిత్స మాత్రమే నిరూపితమైన చికిత్స. అత్యవసర శస్త్రచికిత్సలో చీలిక ఏర్పడిన బృహద్ధమని భాగాన్ని కృత్రిమ గ్రాఫ్ట్ (Artificial graft) తో భర్తీ చేస్తారు, తద్వారా చీలిక లేదా గుండె వైఫల్యాన్ని నివారిస్తారు.
శస్త్రచికిత్స లేకుండా: చాలా మంది రోగులు కొన్ని రోజుల కంటే ఎక్కువ బ్రతకలేరు.
శస్త్రచికిత్సతో: ప్రాణాలు నిలిచే అవకాశం గణనీయంగా మెరుగుపడుతుంది మరియు రోగులు దీర్ఘకాలికంగా కోలుకుంటారు.
సరికొత్త నూతన విధానం: ది ఫ్రోజెన్ ఎలిఫెంట్ ట్రంక్ (The Frozen Elephant Trunk) గతంలో, శస్త్రచికిత్సలు కేవలం పైభాగంలో ఉన్న బృహద్ధమనిని భర్తీ చేయడంపై మాత్రమే దృష్టి సారించాయి. నేడు, ఫ్రోజెన్ ఎలిఫెంట్ ట్రంక్ (Frozen Elephant Trunk) విధానం వంటి కొత్త పద్ధతులు ఓపెన్ సర్జరీని స్టెంట్ గ్రాఫ్ట్తో కలుపుతాయి.
ఈ విధానం తక్షణ చీలికను సరిచేయడమే కాక, ఆర్చ్ మరియు కిందకు వెళ్ళే బృహద్ధమనిని కూడా రక్షిస్తుంది, భవిష్యత్తులో వచ్చే సమస్యలను తగ్గిస్తుంది మరియు రోగులలో జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తుంది.
ప్రజలకు సందేశం
గుండెపోటు లేదా పక్షవాతం లాగా ఏవోర్టిక్ డిసెక్షన్ గురించి జనాలకి అంతగా తెలియక పోవచ్చు, కానీ ఇది కూడా చాల ప్రమాదకరం.ఈ పరిస్థితిపై అవగాహన, లక్షణాలను త్వరగా గుర్తించడం, మరియు కార్డియాక్ సర్జరీ కేంద్రానికి తక్షణమే చేరుకోవడం వలన ప్రాణాలను కాపాడవచ్చు. ఫ్రోజెన్ ఎలిఫెంట్ ట్రంక్ వంటి అధునాతన శస్త్రచికిత్స విధానాలతో, చాలా మంది రోగులు కోలుకున్న తర్వాత చురుకైన మరియు అర్థవంతమైన జీవితాలను తిరిగి గడపగలరని డాక్టర్ లోకేశ్వరరావు సజ్జ అన్నారు.
ముగింపు
ఏవోర్టిక్ డిసెక్షన్ అనేది నిశ్శబ్దంగా సంభవించే అత్యంత ప్రమాదకరమైన అత్యవసర పరిస్థితి, దీన్ని సమయానికి గుర్తించి, శస్త్రచికిత్స చేయడం అత్యవసరం. స్టార్ హాస్పిటల్స్ (హైదరాబాద్) సీనియర్ కన్సల్టెంట్ కార్డియోథోరాసిక్ సర్జన్, సజ్జ హార్ట్ ఫౌండేషన్ చైర్మన్ డా. లోకేశ్వరరావు సజ్జ గారు, తన దేశవ్యాప్త సర్వే మరియు నిరంతర ప్రయత్నాలతో భారతదేశం అంతటా రోగుల కోసం అవగాహన పెంచడంలో మరియు చికిత్స ఫలితాలను మెరుగుపరచడంలో అగ్రగామిగా కొనసాగుతున్నారు.
About the Author
