అ‘న్యాయ’ కాలచక్రం.. అగమ్యగోచరం!

– ఒక ఆంధ్రుడి ఆవేదన

(చాకిరేవు)

“న్యాయం ఆలస్యమైతే అది న్యాయం జరగనట్టే లెక్క” అన్నది నానుడి. కానీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ యవనికపై దశాబ్ద కాలంగా సాగుతున్న ‘జగన్ అక్రమాస్తుల కేసు’ పరిణామాలను గమనిస్తుంటే.. ఇక్కడ న్యాయం ఆలస్యం అవ్వడం లేదు, అది ఒక అంతులేని సుడిగుండంలో చిక్కుకుపోయిందనిపిస్తోంది. సామాన్యుడికి చట్టం చుట్టం కాకపోవచ్చు కానీ, వ్యవస్థల సాక్షిగా సాగుతున్న ఈ కాలయాపన చూస్తుంటే సామాన్యుడి సహనం నశిస్తోంది.

ముగింపు లేని మొదటి అంకం

తాజాగా సీబీఐ కోర్టు న్యాయమూర్తి బదిలీతో ఈ కేసులు మళ్లీ ‘మొదటికొచ్చాయి’. ఒకటా రెండా.. ఏకంగా ఎనిమిది మంది న్యాయమూర్తులు మారారు, ఇప్పుడు తొమ్మిదవ జడ్జి రాకతో విచారణ మళ్లీ సున్నా నుంచే ప్రారంభం కానుంది. వేల పేజీల సాక్ష్యాలు, వందల గంటల వాదనలు, ఏళ్ల తరబడి శ్రమ.. అన్నీ ఒక్క బదిలీ ఉత్తర్వుతో బూడిదలో పోసిన పన్నీరయ్యాయి. తీర్పు రిజర్వ్ అయిన తరుణంలో న్యాయమూర్తి అనారోగ్యానికి గురవ్వడం, ఆ వెంటనే బదిలీ జరగడం చూస్తుంటే ఇది యాదృచ్ఛికమా లేక వ్యవస్థపై సాగుతున్న అదృశ్య నీడల ప్రభావమా అన్న అనుమానం న్యాయ ప్రక్రియల గురించి అవగాహన లేని సామాన్యులకు కలగక మానదు.

వాయిదాల పర్వం.. అంతులేని గడువుల వ్యూహం

దశాబ్ద కాలంగా 130 డిశ్చార్జ్ పిటిషన్లు తేలకుండా ఉండటం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఒక అద్భుతం! అరబిందో, హెటిరో, రాంకీ, ఇండియా సిమెంట్స్.. ఇలా కంపెనీల పేర్లు మారుతున్నాయి, జడ్జీల ముఖాలు మారుతున్నాయి తప్ప, కేసులో ఇంచ్ కూడా కదలిక లేదు. సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా గడువు విధించినా, హైకోర్టు పర్యవేక్షించినా.. ‘మళ్లీ మొదటికే’ రావడం అనేది ఒక విచిత్రమైన సంప్రదాయంగా మారిపోయింది.

సామాన్యుడికి ఉరి.. పాలకుడికి వెసులుబాటా?

ఒక పేదవాడు చిన్న తప్పు చేస్తే చట్టం ఉరిమే ఉరుములా విరుచుకుపడుతుంది. కానీ, రాష్ట్ర భవిష్యత్తును, వేల కోట్ల ప్రజా ధనాన్ని ప్రభావితం చేసే ఇలాంటి భారీ కేసులలో పదేళ్లు గడిచినా ‘విచారణ’ అనే ప్రాథమిక దశ కూడా దాటకపోవడం సిగ్గుచేటు. 13 వేల పేజీల పత్రాల సాక్షిగా, సామాన్యుడి ఆశలు ఈ వాయిదాల పర్వంలో నలిగిపోతున్నాయి.

వ్యవస్థల దురవస్థపై జాలి

మరోవైపు రాష్ట్రంలో విచిత్రమైన పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల విధానాల ప్రకారం, కోర్టుల అనుమతితో వైద్య విద్య కోసం (Medical Colleges) పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ముందుకొచ్చేవారిని సైతం “జైల్లో పెడతాం” అని బహిరంగంగా హెచ్చరించే వైఖరి ఒకవైపు.. “నరుకుతాం.. రఫ్ఫాడిస్తాం” అనే అరాచకపు ఫ్లెక్సీలతో సమాజంలో స్వైరవిహారం చేస్తున్నా అడ్డుకోలేని నిస్సహాయత మరోవైపు. చట్టం తన పని తాను చేసుకుపోతుందన్న నమ్మకంతో, ప్రశాంతత కోసం వెయ్యి కళ్లతో ఎదురుచూస్తున్న కోట్లాది ప్రజల సహనాన్ని ఈ న్యాయవ్యవస్థ పరీక్షిస్తోంది.

ముగింపు: తీర్పు ఎప్పుడు?

“జడ్జీ వచ్చె.. మొదలెట్టె” అనే సామెత స్థిరపడకముందే ఈ సుదీర్ఘ నాటకానికి ముగింపు పలకాలి. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన కేసు కాదు, ఒక రాష్ట్ర భవితవ్యానికి సంబంధించిన ప్రశ్న. జగన్ గారు నిర్దోషి అయితే ఆ విషయం తేలాలి, దోషి అయితే శిక్ష పడాలి. కానీ, ఇలా ‘మళ్లీ మొదటికి’ అనే ప్రక్రియ వల్ల వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనం నీరుగారిపోతోంది.

ప్రశ్న ఒక్కటే: ఈ కేసులకు అంతిమ తీర్పు ఎప్పుడు? అది ఆరోపణలు ఎదుర్కొనే వ్యక్తుల జీవితకాలంలో సాధ్యమేనా? లేక ఆంధ్రుడి నిరీక్షణ అడవి కాసిన వెన్నెలేనా?

నిస్పృహతో.. కొన ఆశతో..

– ఒక ఆంధ్రుడు