శీతాకాలం – హైడ్రేషన్

(శరీరంలో తగినంత నీరు ఉండటం)

సాధారణంగా మనం ఎండకాలంలోనే నీళ్లు ఎక్కువగా తాగాలని అనుకుంటాం, కానీ చలికాలంలో దాహం వేయకపోవడం వల్లే అసలు ముప్పు పొంచి ఉంటుంది. శీతాకాలపు పొడి గాలి కూడా మిమ్మల్ని నిర్జలీకరణం చేస్తుంది.

డీహైడ్రేషన్ కేవలం వెచ్చని వాతావరణ సమస్య కాదు. ఈ ప్రమాదం శీతాకాలంలోనూ ఉంటుంది, బహుశా ఇంకా ఎక్కువగా ఉంటుంది. వేసవిలో మనం చెమటలు పట్టడం మరియు వేడిగా ఉండటం వల్ల ప్రజలు హైడ్రేటెడ్‌గా ఉండటానికి జాగ్రత్తపడతారు. కానీ శీతాకాలంలో కూడా డీహైడ్రేషన్‌కు దారితీసే అనేక విషయాలు జరుగుతాయి.

యువకుల కంటే ఈ పరిస్థితికి ఎక్కువగా గురయ్యే వృద్ధులు ముఖ్యంగా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. డీహైడ్రేషన్ మలబద్ధకం, మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్లు, పడిపోవడం, గాయం నయం కావడం ఆలస్యం కావడం మరియు ఎక్కువ కాలం ఆసుపత్రిలో ఉండేందుకు దోహదపడుతుంది.

డీహైడ్రేషన్ గందరగోళం, తక్కువ రక్తపోటు లేదా అలసట లాగా కనిపించవచ్చు. ఇవి తరచుగా తగినంత ద్రవాలు అందకపోవడం వల్ల వృద్ధాప్యంతో ముడిపడి ఉంటాయి.

చలి వాతావరణం మీ హైడ్రేషన్‌ను

ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో గుర్తించడం మరియు సమస్యలను ఎదుర్కోవడానికి చర్యలు తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

1. డీహైడ్రేషన్ సంకేతాలు (Signs of Dehydration):

చలికాలంలో మనకు చెమట పట్టదు కాబట్టి, శరీరం నీటిని కోల్పోతోందని గుర్తించడం కష్టం. ఈ క్రింది లక్షణాలను గమనించండి:

* మూత్రం రంగు: లేత పసుపు రంగులో ఉంటే మీరు హైడ్రేటెడ్‌గా ఉన్నట్లు. ముదురు పసుపు రంగులో ఉంటే నీరు తక్కువైందని అర్థం.

* పగిలిన పెదవులు & పొడి చర్మం: ఇది కేవలం చలి వాతావరణం వల్లే కాదు, లోపల నీరు తక్కువవ్వడం వల్ల కూడా జరుగుతుంది.

* నీరసం & తలతిరగడం: ఏ కారణం లేకుండా అలసటగా అనిపిస్తే అది నిర్జలీకరణం కావచ్చు.

2. శీతాకాలపు ప్రత్యేక ద్రవాలు (Winter Friendly Drinks):

చల్లని నీరు తాగడం ఇష్టం లేనప్పుడు, ఈ క్రింది వాటిని ప్రయత్నించవచ్చు:

* గోరువెచ్చని నిమ్మరసం: విటమిన్ సి అందుతుంది మరియు శరీరాన్ని హైడ్రేటెడ్‌గా ఉంచుతుంది.

* మూలికా టీలు (Herbal Teas): అల్లం టీ, తులసి టీ లేదా పుదీనా టీ వల్ల శరీరం వెచ్చగా ఉండటమే కాకుండా ద్రవాలు అందుతాయి.

* కూరగాయల సూప్‌లు: టమోటా, క్యారెట్ లేదా మిక్స్‌డ్ వెజిటబుల్ సూప్‌లు శీతాకాలంలో అత్యుత్తమ ఆహారం.

* మీ నీటిని “తినండి”: మీడియం ఆపిల్ లేదా పియర్, సగం ద్రాక్షపండు, పెద్ద నారింజ లేదా 1 కప్పు కాలీఫ్లవర్ లేదా క్యూబ్డ్ వింటర్ స్క్వాష్ నుండి 1½ మరియు 3/4 కప్పుల మధ్య నీరు మీరు రోజువారీ తీసుకోవడంలో దోహదం చేస్తాయి.

3. హైడ్రేషన్ లెక్కింపు (Calculations):

బరువును బట్టి నీరు తాగడం చాలా శాస్త్రీయమైన పద్ధతి. ప్రతి రోజు మీ శరీర బరువులో సగం ఔన్సులలో తాగాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోవాలని నిపుణులు సిఫార్సు చేస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, మీరు 150 పౌండ్ల (68.039 kg) బరువు ఉంటే, మీరు 75 ఔన్సులు (2.218 litres) తీసుకోవాలి.

మీ నిత్యం వాడే మందులను కూడా తనిఖీ చేయండి. మూత్రవిసర్జన మందులు మరియు మధుమేహ మందులు వంటి కొన్ని మందులు నిర్జలీకరణానికి దోహదం చేస్తాయి.

మీరు తీసుకుంటున్న ప్రిస్క్రిప్షన్లు హైడ్రేషన్‌ను ప్రభావితం చేస్తాయా మరియు మీ ద్రవాలను పెంచాలా వద్దా అని మీ వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

4. హ్యూమిడిఫైయర్ ఎందుకు ముఖ్యమంటే?

ఇండోర్ హీటర్లు గాలిలోని తేమను పీల్చేస్తాయి. దీనివల్ల మన శ్వాస ద్వారా నీరు ఆవిరి రూపంలో బయటకు పోతుంది.

హ్యూమిడిఫైయర్ వాడటం వల్ల:

* ముక్కులో పొడిబారడం తగ్గుతుంది.
* గొంతు నొప్పి రాకుండా ఉంటుంది.
* చర్మం తేమగా ఉంటుంది.

ఖచ్చితంగా! శీతాకాలంలో మీ శరీరాన్ని హైడ్రేటెడ్‌గా ఉంచుకోవడానికి మీరు అనుసరించాల్సిన ఒక “డైలీ హైడ్రేషన్ చెక్-లిస్ట్” ఇక్కడ ఉంది.

“డైలీ హైడ్రేషన్ చెక్-లిస్ట్” (Daily Checklist):

ద్రవాన్ని ఔషధం లాగా పరిగణించండి. మీరు మీ మందులు తీసుకోవడం ఒక నియమంగా భావిస్తారు, కాబట్టి ద్రవాలతో కూడా అదే చేయండి. సిప్ చేయమని మీకు గుర్తు చేయడానికి అవసరమైతే టైమర్‌ను సెట్ చేయండి. నిర్జలీకరణాన్ని నివారించడానికి ప్రతిరోజూ ఈ క్రింది వాటిని అనుసరించండి:

1. ఉదయం (Morning Rituals):

* నిద్రలేవగానే ఒక గ్లాసు గోరువెచ్చని నీరు తాగడం (అందులో కొంచెం నిమ్మరసం కలిపితే ఇంకా మంచిది).
* కాఫీ/టీ తాగే ముందు ఒక గ్లాసు మామూలు నీరు తాగడం (కెఫిన్ ప్రభావం తగ్గించడానికి). కెఫిన్‌ను రోజుకు 400 mg లేదా అంతకంటే తక్కువకు పరిమితం చేయండి.

2. మధ్యాహ్నం (Daytime Habits):

* ప్రతి గంటకు ఒకసారి నీరు తాగడానికి అలారం/టైమర్ సెట్ చేసుకోవడం.
* భోజనానికి అరగంట ముందు ఒక గ్లాసు నీరు తాగడం.
* భోజనంలో సూప్‌లు లేదా నీటి శాతం ఎక్కువగా ఉండే కూరగాయలు (క్యారెట్, క్యాలీఫ్లవర్) చేర్చుకోవడం.
* బయటకు వెళ్లేటప్పుడు తప్పనిసరిగా వాటర్ బాటిల్ వెంట తీసుకెళ్లడం.

3. సాయంత్రం & రాత్రి (Evening Habits):

* సాయంత్రం పూట అల్లం టీ లేదా గ్రీన్ టీ వంటి హెర్బల్ డ్రింక్స్ తీసుకోవడం.
* నిద్రపోయే ముందు చిన్న గ్లాసు గోరువెచ్చని నీరు తాగడం (ఇది రాత్రిపూట గొంతు ఎండిపోకుండా చేస్తుంది).
* గదిలో తేమ కోసం హ్యూమిడిఫైయర్ (Humidifier) ఆన్ చేయడం.

మీరు సరిగ్గా నీరు తాగుతున్నారో లేదో తెలుసుకోవడం ఎలా?

దీనిని గుర్తించడానికి అతి సులభమైన మార్గం మీ మూత్రం రంగును గమనించడం.

* లేత పసుపు/పారదర్శకం: మీరు పూర్తి ఆరోగ్యంగా, తగినంత నీరు తాగుతూ ఉన్నారు.

* ముదురు పసుపు/అంబర్ రంగు: మీరు వెంటనే నీరు తాగాల్సిన అవసరం ఉందని దీని అర్థం.

తక్షణ చిట్కా (Pro-Tip):

మీకు నీరు తాగడం బోర్ కొడితే, మీ వాటర్ బాటిల్‌లో కొన్ని దోసకాయ ముక్కలు లేదా పుదీనా ఆకులు వేయండి. ఇది నీటికి రుచిని ఇవ్వడమే కాకుండా మిమ్మల్ని ఎక్కువ నీరు తాగేలా ప్రోత్సహిస్తుంది.

వృద్ధుల కోసం ఈ చెక్-లిస్ట్‌ను ఒక కార్డు లాగా తయారు చేసి ఇవ్వడం ద్వారా వారికి మందుల మాదిరిగానే ద్రవాలు తీసుకోవడం అలవాటు చేయవచ్చు.

ముగింపు:

వృద్ధులు మరియు చిన్న పిల్లల విషయంలో “నీరు తాగడం ఒక మందు (Medicine)”. ముఖ్యంగా వారు దాహం వేసే వరకు ఆగకుండా, నిర్ణీత సమయాల్లో నీరు తాగుతూ ఉండాలి.

– ఆచార్య వెలగపూడి ఉమామహేశ్వరరావు
మాజీ రిజిస్ట్రార్, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం,
లయన్స్ జిల్లా గవర్నర్ (2000-2001), మేనేజింగ్ ట్రస్టీ, లయన్స్ కాన్సర్ జనరల్ హాస్పిటల్
విశాఖపట్నం.