– “ఎవరికీ ఎవరూ లేరు” అనే సత్యాన్ని ఎంత త్వరగా గ్రహిస్తే వృద్ధాప్యం అంత ప్రశాంతంగా గడుస్తుంది
– ఇది కేవలం మగవారికే కాదు, ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తించే జీవిత పాఠం
– వృద్ధాప్యం అంటే ‘రిటైర్మెంట్’ కాదు, అది ‘రీ-టైర్మెంట్’
– వృద్ధాప్యం శరీరానికే కానీ, మనసుకు కాదు
మగవారు తమ జీవితమంతా కుటుంబం కోసం కష్టపడి, బాధ్యతలు తీరిన తర్వాత ఒక రకమైన ‘ఏకాకితనం’ లేదా ‘నిర్లిప్తత’లోకి వెళ్లడం అనేది చాలా ఇళ్లలో కనిపిస్తున్న వాస్తవం.
దీనికి సంబంధించి కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను మనం ఇలా చూడవచ్చు:
* గుర్తింపు కోల్పోవడం: పురుషులు తరచుగా తమను తాము తమ ‘వృత్తి’ లేదా ‘కుటుంబ పోషకుడు’ (Provider) అనే పాత్రలో చూసుకుంటారు. రిటైర్మెంట్ తర్వాత ఆ పాత్రలు పోవడంతో, వారు తమ ప్రాముఖ్యతను కోల్పోయినట్లు భావిస్తారు.
* భావోద్వేగాల వ్యక్తీకరణ: సమాజం పురుషులను చిన్నప్పటి నుండి “కన్నీళ్లు పెట్టుకోకూడదు”, “ధైర్యంగా ఉండాలి” అని పెంచడం వల్ల, వృద్ధాప్యంలో వారు తమ బాధను లేదా ఒంటరితనాన్ని పంచుకోలేక లోలోపలే కుమిలిపోతుంటారు.
* ఆర్థిక భద్రత: ఆస్తులను ముందుగానే పిల్లలకు పంచేయడం వల్ల చాలామంది పురుషులు తమ ఆత్మగౌరవాన్ని కోల్పోతున్నారు. అందుకే “చేతిలో చిల్లిగవ్వ, నోట్లో నాలుక” అదుపులో ఉండాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు.
పురుషులు సహజంగానే బాహ్య ప్రపంచంతో (లౌకిక వ్యవహారాలతో) ఎక్కువ ముడిపడి ఉంటారు. కాబట్టి, వారు వృద్ధాప్యంలో మానసిక ప్రశాంతత పొందాలంటే, ఆ బంధాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా వదులుకోవడం నేర్చుకోవాలి. అందుకే ‘వానప్రస్థం’ ఒక శిక్షణ లాంటిది.
వానప్రస్థాశ్రమం – ఒక శాస్త్రీయ దృక్పథం
మన ధర్మశాస్త్రాల్లో చెప్పబడిన చతుర్విధ ఆశ్రమాలు కేవలం మగవారికే ఎందుకు వర్తింపజేశారనే దానికి ఒక తాత్విక కారణం ఉంది:
1. బ్రహ్మచర్యం: విద్యార్జన.
2. గృహస్థాశ్రమం: కుటుంబ బాధ్యతలు.
3. వానప్రస్థం: మెల్లగా ప్రాపంచిక విషయాల నుండి తప్పుకోవడం.
4. సన్యాసం: పూర్తిగా భగవంతునిపై దృష్టి పెట్టడం.
స్త్రీలు సహజంగానే కుటుంబం, ప్రేమ, సేవా భావంతో అంతర్గతంగా ముడిపడి ఉంటారు కాబట్టి, వారికి ప్రత్యేకంగా ఈ ఆశ్రమాలు సూచించబడలేదు.
గౌరవప్రదమైన వృద్ధాప్యం కోసం: వృద్ధాప్యం అనేది శాపం కాకూడదు అంటే, మగవారు కొన్ని విషయాల్లో మార్పు తెచ్చుకోవాలి:
* ఆరోగ్యంపై దృష్టి: శారీరక దృఢత్వం ఉంటే ఎవరిపైనా ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు.
* సృజనాత్మకత: కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం, పుస్తకాలు చదవడం లేదా సామాజిక సేవలో పాల్గొనడం ద్వారా మనసును నిమగ్నం చేయాలి.
* అపేక్ష లేని ప్రేమ: పిల్లల నుండి లేదా ఇతరుల నుండి గౌరవాన్ని ఆశించకుండా, మన బాధ్యత మనం చేశామనే తృప్తితో ఉండటం.
“ఎవరికీ ఎవరూ లేరు” అనే సత్యాన్ని ఎంత త్వరగా గ్రహిస్తే, వృద్ధాప్యం అంత ప్రశాంతంగా గడుస్తుంది. ఇది కేవలం మగవారికే కాదు, ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తించే జీవిత పాఠం.
వృద్ధాప్యంలో (ముఖ్యంగా 60-70 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత) మగవారిలో వచ్చే శారీరక, మానసిక మార్పులను అర్థం చేసుకోవడం మరియు వాటిని ఆరోగ్యకరంగా ఎదుర్కోవడం చాలా ముఖ్యం.
ప్రకృతి సిద్ధంగా వచ్చే ఈ మార్పులను మగవారు ముందే గ్రహిస్తే, జీవితం మరింత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
1. హార్మోన్ల మార్పులు (Andropause): మహిళల్లో మెనోపాజ్ వచ్చినట్లుగానే, మగవారిలో టెస్టోస్టెరాన్ (Testosterone) హార్మోన్ స్థాయిలు క్రమంగా తగ్గుతాయి. దీనిని ‘ఆండ్రోపాజ్’ అంటారు.
* ప్రభావం: కండరాల బలం తగ్గడం, త్వరగా అలసిపోవడం, ఉత్సాహం లోపించడం మరియు చిరాకు కలగడం.
* పరిష్కారం: సరైన పోషకాహారం మరియు వైద్యుల సలహాతో వ్యాయామం చేయడం ద్వారా దీని ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చు.
2. ప్రోస్టేట్ గ్రంథి సమస్యలు
వయసు పెరిగే కొద్దీ మగవారిలో ప్రోస్టేట్ గ్రంథి పరిమాణం పెరగడం (BPH) సహజం.
* ప్రభావం: మూత్ర విసర్జనలో ఇబ్బందులు, రాత్రిపూట ఎక్కువసార్లు నిద్రలేవాల్సి రావడం.
* జాగ్రత్త: 60 ఏళ్లు దాటిన వారు ఏటా PSA (Prostate-Specific Antigen) పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది.
3. ఎముకల సాంద్రత మరియు కండరాలు
వయసుతో పాటు ఎముకలు బలహీనపడతాయి (Osteoporosis). మగవారిలో ఇది స్త్రీల కంటే ఆలస్యంగా మొదలైనా, ప్రభావం మాత్రం తీవ్రంగా ఉంటుంది.
* జాగ్రత్త: క్యాల్షియం, విటమిన్-D పుష్కలంగా ఉన్న ఆహారం తీసుకోవాలి. బరువులు ఎత్తే వ్యాయామాలు (Resistance training) ఎముకలను దృఢంగా ఉంచుతాయి.
4. గుండె ఆరోగ్యం
మగవారిలో గుండె సంబంధిత సమస్యలు వచ్చే అవకాశం వృద్ధాప్యంలో పెరుగుతుంది. రక్తపోటు (BP) అదుపులో ఉండటం చాలా ముఖ్యం.
* జాగ్రత్త: క్రమం తప్పకుండా నడక, నూనె పదార్థాలు తగ్గించడం మరియు ఒత్తిడిని దూరం చేసుకోవడం.
మానసిక దృఢత్వం కోసం
మానసిక ఆరోగ్యం మరింత ముఖ్యం. దానికి ఇవి తోడ్పడతాయి:
* సాంఘిక జీవనం: రిటైర్మెంట్ తర్వాత ఇంట్లోనే పరిమితం కాకుండా, స్నేహితులతో గడపడం లేదా సేవా కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనడం వల్ల ఒంటరితనం దరిచేరదు.
* అలవాట్లు (Hobbies): తోటపని, పుస్తక పఠనం లేదా సంగీతం వంటివి మెదడును చురుగ్గా ఉంచుతాయి.
* అంగీకారం (Acceptance): “నేను ఒకప్పుడు అధికారిని” లేదా “నేను అందరినీ శాసించాను” అనే అహం భావాన్ని వదిలి, ప్రస్తుత పరిస్థితిని ఆనందంగా స్వీకరించడం వల్ల మనశ్శాంతి లభిస్తుంది.
వృద్ధాప్యంలో మగవారికి శారీరక మార్పులతో పాటు జీర్ణశక్తి కూడా మందగిస్తుంది. అందుకే ఈ వయసులో మనం తీసుకునే ఆహారం “మితంగా, హితంగా” ఉండాలి.
మీరు మీ దైనందిన జీవితంలో పాటించదగ్గ కొన్ని ముఖ్యమైన డైట్ సూచనలు:
1. ప్రోటీన్ (మాంసకృత్తులు) తప్పనిసరి
వయసు పెరిగే కొద్దీ కండరాలు బలహీనపడతాయి (Sarcopenia). దీనిని అరికట్టడానికి ప్రోటీన్ చాలా అవసరం.
* ఏం తినాలి: పెసరపప్పు, కందిపప్పు, సోయా, పాలు, పెరుగు మరియు పన్నీర్. మాంసాహారులైతే గుడ్డు తెల్లసొన, ఉడికించిన చేపలు తీసుకోవచ్చు.
* చిట్కా: ప్రతి భోజనంలోనూ ఏదో ఒక ప్రోటీన్ ఉండేలా చూసుకోండీ.
2. ఎముకల పుష్టి కోసం క్యాల్షియం & విటమిన్-D
ఎముకలు పెళుసుబారకుండా ఉండాలంటే ఇవి చాలా ముఖ్యం.
* ఏం తినాలి: రాగి జావ (ఇందులో క్యాల్షియం పుష్కలంగా ఉంటుంది), ఆకుకూరలు, బాదం మరియు తక్కువ వెన్న తీసిన పాలు.
* సూర్యరశ్మి: ఉదయం పూట కనీసం 15-20 నిమిషాలు ఎండలో ఉండటం వల్ల సహజంగా విటమిన్-D లభిస్తుంది.
3. పీచు పదార్థం (Fiber) – జీర్ణక్రియ కోసం
వృద్ధాప్యంలో మలబద్ధకం పెద్ద సమస్య. దీనిని నివారించడానికి పీచు పదార్థం అవసరం.
* ఏం తినాలి: పండ్లు (జామ, ఆపిల్, అరటి), పొట్టు తీయని ధాన్యాలు (Brown Rice, జొన్నలు), మరియు పచ్చి కూరగాయలు.
* ప్రయోజనం: ఇది షుగర్ లెవల్స్ని కూడా అదుపులో ఉంచుతుంది.
4. హృదయ ఆరోగ్యం కోసం ఓమేగా-3
గుండె జబ్బులు మరియు కీళ్ల నొప్పులను తగ్గించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
* ఏం తినాలి: అక్రోట్లు (Walnuts), అవిసె గింజలు (Flax seeds) మరియు చియా గింజలు.
5. నీరు మరియు ద్రవ పదార్థాలు
వృద్ధాప్యంలో దాహం వేసే అనుభూతి తగ్గుతుంది, దీనివల్ల డీహైడ్రేషన్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
* ఏం చేయాలి: దాహం వేయకపోయినా గంటకో గ్లాసు నీరు తాగాలి. కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ మరియు పండ్ల రసాలు (చక్కెర లేకుండా) తీసుకోవడం చాలా ఉత్తమం.
ముఖ్యంగా నివారించవలసినవి:
* అధిక ఉప్పు (Salt): ఇది రక్తపోటును పెంచుతుంది. పచ్చళ్లు, అప్పడాలు తగ్గించాలి.
* తెల్లటి పదార్థాలు: మైదా, పంచదార మరియు ఎక్కువ పాలిష్ చేసిన బియ్యం వాడకం తగ్గించాలి.
* రాత్రి భోజనం: పడుకోవడానికి కనీసం 2-3 గంటల ముందే తేలికపాటి భోజనం ముగించాలి.
నిజంగా ఆలోచిస్తే … వృద్ధాప్యం శాపం కాదు, అది ఒక వరం! ఎందుకంటే, అందరికీ వృద్ధాప్యం వరకు జీవించే అవకాశం దొరకదు. అది జీవితం మనకు ఇచ్చిన ఒక అదనపు అవకాశం.
వృద్ధాప్యం అంటే ‘రిటైర్మెంట్’ కాదు, అది ‘రీ-టైర్మెంట్’ (Re-tirement). అంటే, ఇప్పటివరకు ఇతరుల కోసం, కుటుంబం కోసం పరిగెత్తారు. ఇప్పుడు మీకు నచ్చిన పనులు చేయడానికి, ఆధ్యాత్మికంగా ఎదగడానికి, సమాజానికి తిరిగి ఇవ్వడానికి (Giving back to society) లభించిన అద్భుతమైన సమయం.
“వృద్ధాప్యం శరీరానికే కానీ, మనసుకు కాదు.” మనసు ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉంటే వృద్ధాప్యం ఒక అందమైన సాయంత్రంలా ఉంటుంది.
ఆత్మగౌరవం
ఎవరిపై ఆధారపడకుండా, ఉన్నంతలో ఆత్మగౌరవంతో జీవించడం అనేది ఒక కళ. ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, ఆరోగ్య జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే వృద్ధాప్యం ఎవరికీ భారం కాదు. రావి చెట్టు వయసు పెరిగే కొద్దీ ఊడలతో ఎలాగైతే గంభీరంగా మారుతుందో, మనిషి కూడా వృద్ధాప్యంలో తన జ్ఞానంతో, నిబ్బరంతో అంత గంభీరంగా మారాలి.
వృద్ధాప్యం అంటే కేవలం వయసు పెరగడం కాదు, అది పరిణతి చెందడం అని అందరూ నిరూపించాలి.
– డాక్టర్ వెలగపూడి ఉమామహేశ్వరరావు
మాజీ రిజిస్ట్రార్, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం,
లయన్స్ జిల్లా గవర్నర్ (2000-2001), మేనేజింగ్ ట్రస్టీ
లయన్స్ మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, విశాఖపట్నం.
9849162699.