– వైద్యాన్ని ప్రజా విశ్వాసంగా కాపాడాలా?
– లాభాల యంత్రంగా మారనివ్వాలా?
ఆరోగ్య రంగం నైతిక దిశను కోల్పోయి, లాభాల లెక్కలతో నడిచే నెక్సస్ వ్యవస్థగా మారుతోంది. రోగి ఒక వ్యక్తి కాదు—ఒక కేస్ షీట్, ఒక బిల్లింగ్ కోడ్, ఒక ఆదాయ యూనిట్గా కుదించబడుతున్నాడు. ఒకప్పుడు ఉపకారం, అపకారం నివారణ, క్లినికల్ నిర్ణయం అనే విలువలపై నిలిచిన వైద్యం, ఇప్పుడు మార్జిన్లు, కన్వర్షన్లు, థ్రూపుట్ అనే వ్యాపార భాషలో తిరగరాయబడుతోంది.
విద్యా వ్యవస్థ క్షీణత – నైపుణ్య సంక్షోభం
మెడికల్ పరీక్షల్లో కాపీయింగ్, అలసత్వ పర్యవేక్షణ, పేరుకే నిర్వహించే మూల్యాంకనాలు—ఇవి వృత్తి పునాదులను దెబ్బతీస్తున్నాయి. పరీక్షల విశ్వసనీయత కూలిపోతే, నైపుణ్యం అనుమానాస్పదమవుతుంది. దేశంలోనే కాక విదేశీ మార్గాల ద్వారా కూడా సర్టిఫికెట్ కేంద్రిత విద్య పెరిగి, డిగ్రీలు ఉన్నా నిర్ధారణ సామర్థ్యం, శస్త్ర నైపుణ్యం, సాక్ష్యాధార వైద్యం లోపిస్తున్న పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రాక్టికల్ శిక్షణ నిర్లక్ష్యానికి గురైంది. ల్యాబ్లు సరిగా వినియోగంలో లేవు, సిమ్యులేషన్ శిక్షణ తక్కువ, బెడ్సైడ్ బోధన బలహీనంగా ఉంది. రొటే చదువు క్లినికల్ ఆలోచనను స్థానభ్రంశం చేస్తోంది. జీవితాంతం అభ్యాసం, ఆడిట్, రీ-వాలిడేషన్ అవసరమున్న వృత్తి, ఒకసారి చదివి పూర్తయ్యే విద్యగా కుదించబడుతోంది.
పరిశోధన లోపం – ఫార్మా ప్రభావం
పరిశోధన చేయని వైద్యం స్థబ్దతకు లోనవుతుంది. బలమైన పరిశోధన వ్యవస్థలు, ల్యాబ్లు, ట్రాన్స్లేషనల్ ప్రాజెక్టులు కొరతగా ఉండటం వల్ల ఖాళీ ఏర్పడింది. ఆ ఖాళీని ఫార్మాస్యూటికల్ ప్రభావం నింపుతోంది—మెడికల్ రిప్రజెంటేటివ్లు, ప్రోత్సాహకాలు, ఎంపిక చేసిన సమాచారం ద్వారా ప్రిస్క్రిప్షన్ ధోరణులు ప్రభావితం అవుతున్నాయి.
సైబరాబాద్, “డైమండ్ హిల్స్” వంటి ప్రీమియం ప్రాంతాల్లో ఫార్మాస్యూటికల్ సంస్థలు రియల్ ఎస్టేట్లో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టడం—పరిశోధన, ఔషధ ఆవిష్కరణ, ప్రజా ఆరోగ్య నూతనతపై తగినంత పెట్టుబడి పెట్టకపోవడం—ప్రాధాన్యతల వక్రీకరణకు సంకేతం.
ఇలాంటి పెట్టుబడులు, అనుమతులు, భూసేకరణ, విలువల పెరుగుదలల చుట్టూ కార్పొరేట్–పోలీస్–రెవెన్యూ–రాజకీయ నెక్సస్ ఉన్నదన్న భావన పెరుగుతోంది. నియంత్రణ వ్యవస్థల బలహీనతపై అనుమానాలు ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి.
రిఫరల్ ఎకానమీ – కార్పొరేట్ ప్రవాహం
అనధికార వైద్యులు, నియంత్రణలేని RMPలు, మధ్యవర్తులు—ఇవన్నీ కార్పొరేట్ ఆసుపత్రులకు ఫీడర్ చానెల్స్ గా మారాయి. రోగులు అవసరంతో కాకుండా కమీషన్ ప్రోత్సాహకాలతో దారి మళ్లించబడుతున్నారు. ఆరోగ్య సేవలు ఒక సప్లై చైన్ మోడల్ లోకి జారుతున్నాయి.
ప్రభుత్వ పథకాలు, ఆరోగ్య బీమా కార్యక్రమాలు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో కార్పొరేట్ కేంద్రీకరణకు మార్గాలుగా మారుతున్నాయన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. అధిక విలువైన చికిత్సలు ప్రైవేట్ సంస్థల్లోనే కేంద్రీకృతమవుతుండగా, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు బలహీనంగా మిగులుతున్నాయి.
వైద్య నిర్లక్ష్యం – అనుభూతి లేమి
అనేక సందర్భాల్లో వైద్య నిర్లక్ష్యం గుర్తింపుకే రాకుండా మిగులుతోంది. చికిత్స లోపాలు, ఆలస్య నిర్ధారణలు, శస్త్రపరమైన తప్పిదాలు—కుటుంబాలను జీవితాంతం బాధల్లోకి నెట్టేస్తున్నాయి. పారదర్శక ఆడిట్ వ్యవస్థలు, ఫిర్యాదు పరిష్కార యంత్రాంగం బలహీనంగా ఉండటం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తోంది.
అదే సమయంలో సానుభూతి, మానవీయత తగ్గిపోవడం గమనించదగ్గ విషయం. వేగవంతమైన, యాంత్రిక సంప్రదింపులు—రోగిని అర్థం చేసుకోవడం కంటే చికిత్సను ముగించడంపైనే దృష్టి పెట్టుతున్నాయి.
ప్రజా ఆరోగ్యం బలహీనత – కార్పొరేట్ ఆధిపత్యం
సామాజిక సూచికల్లో ముందున్న ప్రాంతాల్లో కూడా ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల వైపు మొగ్గు పెరుగుతోంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు, ప్రాథమిక ఆరోగ్య వ్యవస్థలు బలపడాల్సిన సమయంలో అవి పక్కన పడుతున్నాయి. చిన్న పట్టణాల్లో కూడా కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల విస్తరణ వేగంగా జరుగుతోంది.
ఒకప్పుడు కుటుంబ వైద్యుడు ఇచ్చిన నిరంతర, నమ్మకమైన సేవ ఇప్పుడు కనిపించడంలేదు. దాని స్థానంలో విభిన్న నిపుణుల ఆధారిత, విభిన్నమైన చికిత్స వ్యవస్థ వచ్చింది.
నర్సింగ్ మరియు సహాయక శిక్షణ – బలహీన వెన్నెముక
నర్సులు, సహాయక సిబ్బంది—వ్యవస్థకు వెన్నెముక. కానీ వారి శిక్షణ అనియంత్రితంగా, అసమాన ప్రమాణాలతో, తక్కువ వేతనాలతో సాగుతోంది. ఇది రోగి భద్రతకు దీర్ఘకాలిక ప్రమాదంగా మారుతోంది.
రాజకీయ నిర్లక్ష్యం – ఆరోగ్య రంగం వాణిజ్యీకరణ
ఆరోగ్యం రాజకీయ ప్రాధాన్యంలో రెండో స్థానానికి జారుతోంది. కనిపించే ప్రాజెక్టులు ప్రాధాన్యం పొందుతుండగా, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలు నిర్లక్ష్యానికి గురవుతున్నాయి. మెడికల్ టూరిజం ప్రోత్సాహం పొందుతోంది—ఆరోగ్యాన్ని సేవగా కాకుండా వాణిజ్య వస్తువుగా మార్చుతోంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు కొన్నిసార్లు ప్రచార వేదికలుగా మాత్రమే మిగులుతున్నాయి.
వ్యవస్థ సంక్షోభ సరిహద్దులో నిలిచింది. పరిశోధనకు బదులుగా ఊహాగాన ఆస్తులపై పెట్టుబడులు, నియంత్రణ వ్యవస్థలపై అనుమానాలు, క్లినికల్ నిర్ణయాలపై ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు—ఇవన్నీ కలిసి మానవ బాధను పెంచుతున్నాయి, విశ్వాసాన్ని కూల్చుతున్నాయి.
కఠిన విద్యా ప్రమాణాలు, నిజమైన పరిశోధన పెట్టుబడులు, బలమైన ప్రజా ఆరోగ్య వ్యవస్థ, పారదర్శక పాలన—ఇవి లేకపోతే వైద్యం సేవ నుంచి వ్యాపారంగా పూర్తిగా మారిపోతుంది. ఇది నాగరికత ముందు ఉన్న నిర్ణయం: వైద్యాన్ని ప్రజా విశ్వాసంగా కాపాడాలా? లేక లాభాల యంత్రంగా మారనివ్వాలా?
– మండగిరి శివప్రసాద్
(రిటైర్డు డీజీపీ)
About the Author
