అమరావతి రాజధాని భవిష్యత్లో ఎలా ఉండాలి అనే అంశం పై నివేదిక, కార్యాచరణ రూపొందించేందుకు కన్సల్టెన్సీ ఏర్పాటు చేసేందుకు సి ఆర్ డి ఏ ఆసక్తి వ్యక్తికరణ టెండర్లు పిలిచింది. అందులో కీలకమైన కొన్ని విషయాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం (GoAP) మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APCRDA) కలిసి అమరావతిని ఒక అత్యాధునిక, సమ్మిళిత మరియు ప్రపంచస్థాయి పోటీతత్వం గల గ్రీన్ ఫీల్డ్ రాజధాని నగరంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి ప్రతిపాదిత పాలనా యంత్రాంగం మరియు సంస్థాగత ముసాయిదా యొక్క ముఖ్య అంశాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి
1. ప్రధాన లక్ష్యాలుసంస్థాగత రూపకల్పన: అమరావతి నగర ప్రభుత్వం మరియు ఇతర సంబంధిత సంస్థల కోసం స్వయంప్రతిపత్తి, జవాబుదారీతనం మరియు పటిష్టమైన ఆర్థిక నిర్వహణతో కూడిన ఫ్రేమ్వర్క్ను అభివృద్ధి చేయడం.సేవలందింపు: మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సేవలను అందించడం, అలాగే వనరులను సమీకరించడం.
రాజ్యాంగబద్ధత: 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాలకు అనుగుణంగా స్థానిక స్వపరిపాలనను నిర్ధారించడం.ఆర్థిక సుస్థిరత: పన్నులు, యూజర్ ఛార్జీలు వసూలు చేసే అధికారం మరియు అప్పుల కోసం మూలధన మార్కెట్లను సంప్రదించే శక్తిని కలిగి ఉండటం.
2. సంస్థాగత విధులు మరియు బాధ్యతలుపాలనా విభజన: మెట్రోపాలిటన్, నగరం, జోనల్ మరియు పరిసర ప్రాంతాల (Neighborhood) స్థాయిలలో విధులను విభజించడం.సిబ్బంది నియామకం: ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ రంగాల నుండి ప్రతిభావంతులైన సిబ్బందిని నియమించుకోవడానికి అనువైన నియామక పద్ధతులను అనుసరించడం.
సమన్వయం: రాజధాని నగర సంస్థలు, రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థలు మరియు ఇతర ఏజెన్సీల మధ్య స్పష్టమైన సమన్వయ యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయడం.3. చట్టపరమైన మరియు పాలనా సంస్కరణలుకొత్త చట్టం: అవసరమైతే ‘రాజధాని నగర చట్టం’ (Capital City Act) లేదా ఉన్న చట్టాలకు సవరణలను ప్రతిపాదించడం.డిజిటల్ గవర్నెన్స్: పారదర్శకత కోసం ఆధునిక సాంకేతికతను, పౌర భాగస్వామ్యాన్ని మరియు ఫిర్యాదుల పరిష్కార వేదికలను ఉపయోగించడం.
ప్రత్యేక అధికారాలు: ప్రణాళికా ఉల్లంఘనలపై చర్యల కోసం ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టుల ఏర్పాటు మరియు మున్సిపల్ సంస్థలకు పోలీసు సిబ్బంది కేటాయింపు వంటి అంశాలను పరిశీలించడం.
4. ఆర్థిక మరియు వనరుల ప్రణాళికఆదాయ వనరులు: ఆస్తి పన్ను, భూమి విలువ పెంపు (Land Value Capture) మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి వచ్చే గ్రాంట్ల ద్వారా ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని సాధించడం.PPP నమూనాలు: ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను మరియు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని (PPP) ప్రోత్సహించడానికి తగిన చట్టపరమైన రక్షణలు కల్పించడం.
5. అమలు మార్గసూచీ (Roadmap)నగర అభివృద్ధి దశలకు అనుగుణంగా స్వల్పకాలిక (0-2 ఏళ్లు), మధ్యకాలిక (3-5 ఏళ్లు) మరియు దీర్ఘకాలిక (6-10 ఏళ్లు) లక్ష్యాలతో దశలవారీగా అమలు చేయడం.APCRDA నుండి పూర్తి స్థాయి మున్సిపల్ సంస్థగా మారడానికి అవసరమైన పరివర్తన ప్రణాళికను సిద్ధం చేయడం.ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో లింగ సమానత్వం, సామాజిక సమ్మిళితం (GESI), వాతావరణ స్థితిస్థాపకత మరియు విపత్తు సన్నద్ధత వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.
లక్ష్యాలు (Objectives)ఈ అసైన్మెంట్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలు ఈ క్రింది వాటిని అభివృద్ధి చేయడం:ఎ) భవిష్యత్ అమరావతి రాజధాని నగర ప్రభుత్వం మరియు సంబంధిత సంస్థల కోసం సంస్థాగత ఫ్రేమ్వర్క్ ఎంపికలు. ప్రతిపాదిత సంస్థలు ఈ క్రింది విధులను నిర్వహించగల సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి:అటువంటి సంస్థాగత రూపకల్పనకు సంస్థాగత సమన్వయం, స్వయంప్రతిపత్తి, జవాబుదారీతనం మరియు సరైన ఆర్థిక నిర్వహణ కీలక సూత్రాలుగా ఉంటాయి.
రాజధాని నగర విజన్ (Vision) మరియు ప్రణాళికకు అనుగుణంగా అమరావతి నగరాన్ని అభివృద్ధి చేయడం.మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సేవలను అందించడం; అభివృద్ధి కోసం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయడం మరియు మౌలిక సదుపాయాలు, సేవా స్థాయిలను కొనసాగించడానికి అవసరమైన వనరులను సమీకరించడం.1992 నాటి 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాల నిబంధనలకు అనుగుణంగా రాజధాని నగరాన్ని పరిపాలించడం; నివాసితుల భాగస్వామ్యం మరియు సమ్మిళితత్వాన్ని నిర్ధారించడం మరియు రాష్ట్రంలోని ఇతర సంస్థలతో సామరస్యంగా పనిచేయడం.
రాజధాని నగరం వృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ తమ స్వంత సామర్థ్యాన్ని సృష్టించుకోవడానికి, పెంపొందించుకోవడానికి మరియు పాలనా వ్యవస్థను స్వయంగా సరిదిద్దుకోవడానికి అనువైన సౌలభ్యాన్ని కలిగి ఉండటం.రాజధాని ప్రాంతంలోకి ప్రతిభను మరియు ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ఆకర్షించడం.
అమరావతి అభివృద్ధి, పాలన మరియు నిర్వహణ కోసం సంస్థాగత ప్రణాళిక తయారీ మరియు స్వీకరణలో వాటాదారుల సంప్రదింపుల ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి (GoAP) మద్దతు ఇవ్వడం.
ఈ ప్రణాళిక అవసరాన్ని బట్టి వివిధ స్థాయిలలో (మెట్రోపాలిటన్, నగరం, జోనల్/క్లస్టర్ మరియు పరిసర ప్రాంతాల స్థాయిలలో) నిర్వహించాల్సిన విధులను వివరిస్తుంది.
అమరావతి పట్టణ స్థానిక సంస్థ (Urban Local Body) ఈ క్రింది మార్గదర్శక సూత్రాల ఆధారంగా పనిచేస్తుంది:రాజధాని పెట్టుబడులు, నిర్దేశిత పట్టణ విధులు మరియు సేవల నిర్వహణ (O&M), భాగస్వామ్య పట్టణ ప్రణాళిక మరియు అభివృద్ధితో సహా స్పష్టమైన బాధ్యతలతో అమరావతిని పాలించే మరియు నిర్వహించే అధికారాలు.మార్కెట్ నుండి సిబ్బందిని నియమించుకునే అధికారం.సుంకాలు (Tariffs), పన్నులు మరియు వినియోగదారు రుసుములను (User charges) నిర్ణయించే మరియు వసూలు చేసే అధికారాలు, మరియు రుణ ఆర్థిక సహాయం కోసం క్యాపిటల్ మార్కెట్లను సంప్రదించే అధికారం. ప్రస్తుత అభివృద్ధి దశ నుండి నగరం పూర్తిస్థాయిలో పనిచేసే దశకు మారడానికి అవసరమైన సంస్థాగత పరివర్తన మార్గసూచీని (Roadmap) కూడా ఇది అందిస్తుంది.
ఎంపిక చేసిన సంస్థాగత నమూనా యొక్క వివరాలను అభివృద్ధి చేయడం. ఇందులో ఇవి ఉంటాయి: చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక మరియు అవసరాలు, ఆ) సంబంధిత ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు మరియు నిబంధనలు, రాజధాని నగర స్థాయిలో పాలన కోసం ఆధునిక సాధనాలు (ఉదా: భాగస్వామ్యం, బహిర్గతం, అభిప్రాయం, పర్యవేక్షణ) మరియు
వ్యక్తిగత సంస్థల నిర్మాణం, సిబ్బంది, ఆర్థిక వనరులు మరియు వ్యవస్థలు.ఎఫ్) సంస్థాగత సమన్వయం కోసం ఫ్రేమ్వర్క్
సంబంధిత చోట, రాజధాని నగరం మరియు రాజధాని ప్రాంత విధుల మధ్య విభజన.
ప్రధాన పనులు/ సేవల విస్తృత పరిధి (Key Tasks/ Broad scope of services)
ఈ అసైన్మెంట్ (Assignment) యొక్క ప్రధాన పనులు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
ఎ) ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రస్తుత చట్టపరమైన మరియు సంస్థాగత ఫ్రేమ్వర్క్ సమీక్ష:
రాజధాని నగరానికి వర్తించే మున్సిపల్ చట్టాలు, భూమి సమీకరణ (Land Pooling) నిబంధనలు మరియు ఆర్థిక బదిలీలతో సహా ప్రస్తుత పాలనా నిర్మాణాలు, చట్టాలు మరియు నియమాలను విశ్లేషించడం.
73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణల ద్వారా పాలన కోసం అందించబడిన ఎంపికలు మరియు ప్రత్యేక నిబంధనలను సమీక్షించడం.
74వ రాజ్యాంగ సవరణ (CAA)కు అనుగుణంగా వికేంద్రీకరణ, విధులను అప్పగించడం మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఆర్థిక సాధికారతను అంచనా వేయడం.
బి) సంస్థాగత రూపకల్పన సమాధానం ఇవ్వాల్సిన ప్రశ్నలను రూపొందించడం:
సంస్థాగత నమూనా ఈ క్రింది అంశాలను కవర్ చేయాలి:
అభివృద్ధి పూర్తయిన తర్వాత పరివర్తన మరియు తదుపరి నిర్వహణ (O & M) ఏర్పాట్లు ఏమిటి?.
73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణకు అనుగుణంగా మెట్రోపాలిటన్ స్థాయి ప్రణాళిక, అభివృద్ధి, రవాణా, మౌలిక సదుపాయాలు, పర్యావరణం, వరద నియంత్రణ, అనధికార నిర్మాణాల నియంత్రణ మరియు స్థానిక పాలన కోసం ఉన్న ఎంపికలు ఏమిటి?.
స్వయంప్రతిపత్తి, జవాబుదారీతనం, పనితీరు ఆధారిత విధానం మరియు ఆర్థిక సుస్థిరతను ఎలా ప్రోత్సహించాలి మరియు కొనసాగించాలి?.
రాజధాని నగర సంస్థలు తమలో తాము మరియు ప్రాంతంలోని లేదా రాష్ట్రంలోని ఇతర సంస్థలతో ఎలా సమన్వయం చేసుకుంటాయి?.
సంస్థల రూపకల్పన ఆర్థిక అభివృద్ధిని, రాజధాని ప్రాంతంలోకి ప్రతిభను మరియు పెట్టుబడుల ప్రవాహాన్ని ఎలా ప్రోత్సహిస్తుంది?.
ప్రతిపాదిత సంస్థాగత ఏర్పాట్లు రాజధాని నగరం అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ తమను తాము ఎలా సరిదిద్దుకుంటాయి మరియు అభివృద్ధి చెందుతాయి?.
సి) జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ఉత్తమ పద్ధతుల సమీక్ష (Best Practice Review):
అంతర్జాతీయ కొత్త రాజధానుల పాలనా నమూనాలను సమీక్షించడం.
పాలనా నిర్మాణం, సేవలను అందించడం, ఆర్థిక సుస్థిరత, PPP/ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం మరియు మార్పు మార్గాలపై తులనాత్మక పాఠాలను గ్రహించడం.
డి) అమరావతి కోసం సమగ్ర సంస్థాగత ఫ్రేమ్వర్క్ అభివృద్ధి: పాలనా నిర్మాణాన్ని నిర్వచించడం (అమరావతి సిటీ గవర్నమెంట్, పట్టణ వినియోగ సేవలు, UMTA, అమరావతి విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ).
APCRDA, ADCL మరియు ఇతర SPVలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు ఇతర సంబంధిత ఏజెన్సీలతో పాత్రలు, ఆదేశాలు, జవాబుదారీతనం మరియు సంబంధాలను స్పష్టం చేయడం.
పౌర భాగస్వామ్యం మరియు పారదర్శకత యంత్రాంగాలను సిఫార్సు చేయడం.
ఈ) చట్టపరమైన, విధానపరమైన మరియు నియంత్రణ సంస్కరణలను సిఫార్సు చేయడం:
అవసరమైతే ‘రాజధాని నగర చట్టం’ వంటి తగిన శాసనాలను లేదా సవరణలను ప్రతిపాదించడం.
టాస్క్ 4: చట్టపరమైన మరియు విధానపరమైన సంస్కరణల సిఫార్సులు
ఎ. ‘రాజధాని నగర పాలన చట్టం’ (Capital City Governance Act) లేదా ప్రస్తుత చట్టాలకు అవసరమైన సవరణలను సిఫార్సు చేయడం.
బి. పైన పేర్కొన్న వాటిలో మున్సిపల్ సంస్థలకు పోలీసు సిబ్బందిని కేటాయించడం మరియు ప్రణాళికా ఉల్లంఘనలను పరిష్కరించడానికి ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టుల ఏర్పాటు వంటి అంశాల చట్టపరమైన మరియు పరిపాలనాపరమైన సాధ్యతలను చేర్చడం.
సి. ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ (Fiscal devolution), PPP సౌలభ్యం మరియు రక్షణ చర్యల కోసం చట్టపరమైన చర్యలను సూచించడం.
డి. పట్టణ ప్రణాళిక, మౌలిక సదుపాయాల సేవలు మరియు భూమి నగదీకరణ కోసం నియంత్రణ ఫ్రేమ్వర్క్లను ప్రతిపాదించడం.
టాస్క్ 5: ఆర్థిక మరియు వనరుల ఫ్రేమ్వర్క్
ఎ. అమరావతి నగర ప్రభుత్వ దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సుస్థిరతను నిర్ధారించడానికి పటిష్టమైన ఆర్థిక సాధనాలను సిఫార్సు చేయడం.
బి. ఆస్తి పన్ను, వినియోగదారు రుసుములు, భూమి విలువ పెంపు (Land value capture), బదిలీలు మరియు ఇతర తగిన లెవీలతో సహా బహుళ ఆదాయ వనరులను ఇది కవర్ చేయాలి.
సి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం (GoAP) మరియు అమరావతి మధ్య ఆదాయ పంపక ఒప్పందాన్ని ప్రతిపాదించడం.
డి. అమరావతిలోని ఆస్తులు మరియు అప్పులను నిర్వచించడం; APCRDA మరియు కొత్త మున్సిపల్ సంస్థ మధ్య రుణాలు మరియు వాటి చెల్లింపులతో సహా పంపకాలను ప్రతిపాదించడం.
ఇ. PPP మరియు ప్రైవేట్ ఫైనాన్సింగ్ మోడ్ కోసం అవసరమైన చట్టపరమైన ఫ్రేమ్వర్క్లు/నిబంధనలను సూచించడం.
టాస్క్ 6: సంస్థాగత సిబ్బంది మరియు మానవ వనరుల ఫ్రేమ్వర్క్ రూపకల్పన
ఎ. సిఫార్సు చేయబడిన పాలనా నిర్మాణం మరియు సేవల నిర్వహణ కోసం సంస్థాగత ఏర్పాట్ల ఆధారంగా సామర్థ్య అభివృద్ధి మరియు సిబ్బంది ప్రణాళికను సిఫార్సు చేయడం.
బి. భారతదేశంలోని మరియు ప్రపంచంలోని కొత్త నగరాలలో ప్రణాళిక, సేవల నిబంధన, పన్నులు వంటి అంశాలలో ఉన్న ఉత్తమ పద్ధతులపై అవగాహన (Exposure) కల్పించడం.
టాస్క్ 7: రోడ్మ్యాప్ మరియు అమలు మార్గం
ఎ. ప్రస్తుత పరిణామాలు మరియు ప్రతిపాదిత భవిష్యత్తు అభివృద్ధిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, అమరావతి నగర ప్రభుత్వం మరియు దాని సంస్థాగత నిర్మాణం కోసం నిర్మాణ దశ, ప్రారంభ నిర్వహణ మరియు పూర్తి నిర్వహణ దశలను కవర్ చేస్తూ వివరణాత్మక రోడ్మ్యాప్ను సిద్ధం చేయడం.
బి. అమరావతి నగర ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తర్వాత స్వల్ప (0-2 ఏళ్లు), మధ్య (3-5 ఏళ్లు), మరియు దీర్ఘకాలిక (6-10 ఏళ్లు) కాలానికి సంబంధించి కీలక కార్యకలాపాలు, మైలురాళ్లు మరియు ఫలితాలతో కూడిన అమలు ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేయడం.
సి. APCRDA నుండి పూర్తిస్థాయి మున్సిపల్ అథారిటీగా మారడానికి అవసరమైన పరివర్తన ఏర్పాట్లను వివరించడం.
డి. సామర్థ్య అభివృద్ధి మరియు సిబ్బంది ప్రణాళికను సిఫార్సు చేయడం.
టాస్క్ 8: ఇతర అంశాల సమగ్ర అనుసంధానం
ఎ. సంస్థాగత ఫ్రేమ్వర్క్లో GESI (లింగ సమానత్వం, సామాజిక సమ్మిళితత్వం), వాతావరణ స్థితిస్థాపకత, విపత్తు సన్నద్ధత మరియు గ్రీన్ గ్రోత్ సూత్రాలను అనుసంధానించడం.
బి. డిజిటల్ గవర్నెన్స్ మరియు స్మార్ట్ సిటీ పరిష్కారాలను ప్రధాన స్రవంతిలోకి తీసుకురావాలని సిఫార్సు చేయడం.
సి. కొత్త నగరం యొక్క ఆదాయం, విద్య, ఉపాధి, మౌలిక సదుపాయాల సమృద్ధి మరియు స్వయం సమృద్ధి స్థాయిలను పర్యవేక్షించడానికి క్రమానుగత సామాజిక-ఆర్థిక సర్వేల వంటి పర్యవేక్షణ & మూల్యాంకన (M&E) సూచికలను అభివృద్ధి చేయడం.
టాస్క్ 9: వాటాదారుల వర్క్షాప్లు మరియు సంప్రదింపులు
ఎ. APCRDA మరియు వాటాదారులతో కనీసం 3 నిర్మాణాత్మక వర్క్షాప్లను నిర్వహించడం:
డయాగ్నస్టిక్ & లీగల్ రివ్యూ వాలిడేషన్ వర్క్షాప్.
ఉత్తమ పద్ధతులు (Best Practices) & ముసాయిదా ఫ్రేమ్వర్క్ వర్క్షాప్.
తుది రోడ్మ్యాప్ సంప్రదింపుల వర్క్షాప్.
బి. వర్క్షాప్ కార్యకలాపాలను నమోదు చేయడం మరియు అభిప్రాయాలను నివేదికలలో చేర్చడం.
టాస్క్ 10: వివరణాత్మక అమరావతి సంస్థాగత రూపకల్పన నివేదిక
ఎ. ప్రతి సంస్థ కోసం కనీసం ఈ క్రింది అంశాలను కవర్ చేస్తూ వివరణాత్మక నివేదికను సిద్ధం చేయడం:
పాత్రపై స్పష్టత మరియు ఆదేశం (Mandate).
ప్రస్తుత లేదా కొత్త చట్టం/నిబంధనల ద్వారా అధికారాల బదిలీ/నిర్వచనం (పూర్తి డ్రాఫ్టింగ్తో సహా).
ఆదాయ నమూనా (పన్ను, యూజర్ ఛార్జీలు, ఆర్థిక వనరుల పంపకం కోసం అంతర్గత ఏర్పాట్లు).
సంస్థాగత నిర్మాణం మరియు అవసరమైన సిబ్బంది నైపుణ్యాలు.
వివరణాత్మక HR పాలసీకి మార్గనిర్దేశం చేసే కీలక సూత్రాలు.
సేవల పంపిణీ పర్యవేక్షణ ఫ్రేమ్వర్క్.
సంస్థలో పనితీరు సంస్కృతి – నైపుణ్యం గల సిబ్బంది నియామకం, ప్రోత్సాహకాలు మరియు ఫలితాలకు జవాబుదారీతనం.
పాలన మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి స్వయం-సవరణ (Self-correction) యంత్రాంగాలు.
బి. అన్ని సంస్థలకు మార్గనిర్దేశం చేసేలా రాజధాని నగర స్థాయిలో వివరణాత్మక పాలనా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం (ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం, ప్రాంతీయ ప్రణాళిక పర్యవేక్షణ, నిధుల సేకరణ, సమగ్ర పట్టణ పాలన ఫ్రేమ్వర్క్, ఏజెన్సీల మధ్య సమన్వయం మరియు పర్యవేక్షణ వంటివి.
– వల్లభనేని సురేష్
అమరావతి రాజధాని సమగ్ర అధ్యయనవేత్త, విశ్లేషకులు
9010099208