ట్రంప్ వత్తిడి వెనుక అసలు కథ

(నవీన్)

అమెరికన్ వీసా విధానంలో మార్పుల వల్ల తెలుగురాష్ట్రాల్లోని వేల కుటుంబాల్లో రేగిన అలజడి ఇంకా కుదుటపడలేదు. “ఇదంతా మనమంచికే” అనే విశ్లేషకులు వున్నారు. ట్రంప్ ని తట్టుకుని నిలబడగలమా అని అనుమానించే వారు వున్నారు.

అమెరికాలో పిల్లలున్న కుటుంబాల వారు వీలుని బట్టి ట్రంప్ ని మోదీని తిట్టకుంటూ అనిశ్చితంగా రోజులు వెళ్ళదీస్తున్నారు. అసలు ఈ పరిస్ధితికి మూలం వాణిజ్యలోటు. (ఒక దేశం చేసే ఎగుమతుల విలువ కంటే దిగుమతుల విలువ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పడే పరిస్థితిని వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) అంటారు)

భారత్‌తో వున్న దాదాపు 24.2 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్య లోటు తగ్గించుకోవాలని అమెరికా గట్టిగా ప్రయత్నిస్తోంది. మన దేశం నుండి అమెరికాకు వెళ్లే కొన్ని ఉత్పత్తులపై సుంకాలను భారీగా పెంచింది.

ముఖ్యంగా ఉక్కు, అల్యూమినియం వంటివి ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. దీనికి బదులుగా భారత్ కూడా అమెరికా నుండి వచ్చే బాదం, ఆపిల్ వంటి 28 వస్తువులపై సుంకాలు విధించింది. ఈ చర్య ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్య ఘర్షణకు దారితీసింది.

భారత్‌తో వాణిజ్య లోటు ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి తీవ్ర అసంతృప్తి కలిగిస్తోంది. భారత మార్కెట్లోకి తమ వ్యవసాయ, పాల ఉత్పత్తులకు పూర్తిస్థాయి అనుమతి కావాలని అమెరికా డిమాండ్ చేస్తోంది. అయితే, దేశీయ రైతుల ప్రయోజనాలు కాపాడాల్సి రావడం మోదీ ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది. సుంకాల తగ్గింపు విషయంలో వెనక్కి తగ్గితే, దేశీయ పరిశ్రమలు దెబ్బతింటాయనే ఆందోళన ఉంది. తగ్గకపోతే, అమెరికా నుండి మరింత ఒత్తిడిని ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది.

వాణిజ్య లోటు తగ్గించే ఎజెండాతో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అనుసరిస్తున్న కఠిన ఒత్తిడి వైఖరి భారత ప్రభుత్వానికి కొత్త తలనొప్పులు తెచ్చిపెడుతోంది. వాణిజ్యం, వీసాల విషయంలో ఆయన తీసుకుంటున్న ఏకపక్ష నిర్ణయాలు మోదీ సర్కారును ఇరకాటంలోకి నెడుతున్నాయి.
‘అమెరికా ఫస్ట్’ అనే తన నినాదానికి కట్టుబడిన ట్రంప్, భారత్‌కు దశాబ్దాలుగా ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతలను రద్దు చేస్తూ ఒత్తిడి పెంచుతున్నారు. ఈ పరిణామాలు రెండు దేశాల స్నేహ సంబంధాలపై నీలినీడలు కమ్ముకునేలా చేస్తున్నాయి.

ట్రంప్ ప్రభుత్వం హెచ్-1బీ వీసాల నిబంధనలను చాలా కఠినతరం చేసింది. ఇది భారత ఐటీ నిపుణులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఏటా వేలమంది భారతీయ టెకీలు ఈ వీసాలపై ఆధారపడి అమెరికాలో ఉద్యోగాలు పొందుతున్నారు. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, వీసాల జారీ ప్రక్రియ క్లిష్టంగా మారింది. తిరస్కరణల శాతం కూడా బాగా పెరిగింది. ఇది భారత ఐటీ కంపెనీల వ్యాపారానికి గట్టి దెబ్బ.

హెచ్-1బీ వీసాల భర్తల మీద ఆధారపడి పనిచేసుకునే జీవిత భాగస్వాములకు ఇచ్చే హెచ్-4 వీసాలను కూడా రద్దు చేయాలని ట్రంప్ యంత్రాంగం ఆలోచిస్తోంది. ఈ నిర్ణయం అమలైతే వేలాది భారతీయ కుటుంబాలు ఆర్థికంగా చితికిపోతాయి. ఈ వీసా సమస్యలు కేవలం ఉద్యోగాలకు సంబంధించినవి కావు. అవి రెండు దేశాల ప్రజల మధ్య ఉన్న బలమైన సాంస్కృతిక, ఆర్థిక సంబంధాలను దెబ్బతీస్తాయి.

ఈ వాణిజ్య, వీసా సమస్యలు ప్రధాని మోదీకి రాజకీయంగా పెద్ద సవాలు విసురుతున్నాయి. ఒకవైపు బలమైన నాయకుడిగా తన ఇమేజ్‌ను కాపాడుకోవాలి. మరోవైపు అమెరికాతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలు దెబ్బతినకుండా చూసుకోవాలి. ట్రంప్ దూకుడుకు తలొగ్గితే, ప్రతిపక్షాల నుండి విమర్శలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ప్రతిగా గట్టి చర్యలు తీసుకుంటే, అది ఆర్థికంగా, దౌత్యపరంగా దేశానికి నష్టం కలిగించవచ్చు.

అమెరికాతో స్నేహపూర్వక వాతావరణం కొనసాగిస్తూనే, దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడం కత్తి మీద సాములా మారింది. ఈ క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో మోదీ ప్రభుత్వం ఎలా ముందుకు వెళ్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. వాణిజ్య చర్చలు, దౌత్యపరమైన సంప్రదింపుల ద్వారానే ఈ సమస్యకు ఒక పరిష్కారం దొరికే అవకాశం ఉంది.

(రచయిత సీనియర్ జర్నలిస్టు)