– లేచి నిలబడండి.. సంఘటితమవండి. జ్ఞానం పొందండి
– నాయకత్వం స్వీకరించండి.. ప్రశ్నించే స్థాయి దాటి శక్తిగా మారండి
– యువత సంక్రమణ సీమపై: గణతంత్ర పునర్జన్మకు ఘోషించే శంఖనాదం
దేశజీవితంలో కొన్ని యుగక్షణాలు ఉంటాయి—అప్పుడు దారితప్పడం విధిగా గట్టిపడుతుంది; దానిని అడ్డుకునేది చైతన్యవంతమైన పౌర సంకల్ప ప్రవాహమే. ఈ క్లిష్ట కాలసంధిలో భారత్ అలాంటి అంచున నిలిచింది. రాజకీయ రంగమంతటా ఒక స్పష్టమైన శూన్యత విస్తరించింది. పాలక వ్యవస్థ తన స్వీయ జడత్వంతో అలసిపోయి, క్రమంగా విశ్వాసహీన నాటకరంగంలో చిక్కుకుపోయింది; ఒకప్పుడు మార్మోగిన నినాదాలు ఇప్పుడు శూన్య ప్రతిధ్వనులుగా మిగిలిపోయాయి.
ప్రతిపక్షం అనిశ్చితి ఎడారిలో అటకాయించింది—నాయకత్వం లేని, దిశా రహితమైన, ముఖ్యంగా విశ్వసనీయత కోల్పోయిన స్థితి. సమాఖ్య సమతౌల్య శక్తులుగా ఎదగాల్సిన ప్రాంతీయ శక్తులు కూడా అధీనత్వాన్ని అంగీకరించి, ప్రజాహితాన్ని పణంగా పెట్టి రెండో స్థానానికి పరిమితమయ్యాయి. ఫలితంగా గణతంత్రం ఒక విరుద్ధావస్థలో చిక్కుకుంది: ఎన్నికల చైతన్యం ఉన్నా, నైతిక శక్తి క్షీణించింది.
ఇది అతిశయోక్తి కాదు—ఇది క్షీణిస్తున్న వ్యవస్థకు నిర్మాణాత్మక విశ్లేషణ. రాజకీయ వర్గం వైఫల్యం కేవలం అమలు లోపం వల్ల కాదు; అది ఊహాశక్తి లయనంతో కూడినది. పరిపాలన నిర్వహణగా కుదించబడింది; నాయకత్వం ప్రదర్శనగా మారింది; సిద్ధాంతం అవకాశవాదానికి బానిసైంది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో పౌరుడు ప్రేక్షకుడిగా మారి, ప్రజాస్వామ్యం ఒక కర్మకాండంగా క్షీణిస్తుంది.
ఈ శూన్యంలో అడుగుపెట్టవలసిన శక్తి—చరిత్ర పునరావృతంగా ఆహ్వానించే శక్తి—యువత. భారతదేశ జనాభా ప్రాధాన్యం ఇక గణాంకం కాదు; అది చారిత్రక మలుపు. యువశక్తి, సాంకేతిక శక్తి—ఈ అపూర్వ సమ్మేళనం దేశ చరిత్రలో అరుదైనది. కృత్రిమ మేధస్సు, డిజిటల్ వేదికలు, జ్ఞాన వ్యవస్థలు—ఇవి వినియోగానికి మాత్రమే కాదు, దేశ పునర్నిర్మాణానికి ఆయుధాలు. ఇది ఒక అవకాశమే కాదు—ఇది ఆస్తి; ఇది నాగరికత పునరుజ్జీవనానికి నిల్వ. ఇదే సమయం—ఇప్పుడు లేదా ఎప్పుడూ కాదు.
అయితే ఈ ఆశలో ఒక విరోధం దాగి ఉంది. యువతలో ఒక వర్గం బాహ్య నిర్బంధాలకు కాదు, అంతర్గత పతనాలకు బానిసవుతోంది. మద్యాసక్తి, పబ్ సంస్కృతి, మత్తు పదార్థాల విస్తృతి—ఇవి క్రమశిక్షణను, లక్ష్యసాధనను క్షీణింపజేస్తున్నాయి. ఆలస్యాన్ని వినోదంగా, నిస్పృహను మేధస్సుగా, కపటాన్ని ఆధునికతగా ముసుగు వేస్తున్న దుస్థితి. కులవివక్ష, మత విద్వేషం వంటి పాత బంధనలు ఇంకా విడిపోలేదు; వాటితోపాటు మేధో అలసత్వం, నైతిక నిర్లక్ష్యం వంటి కొత్త వికృతులు సమాజాన్ని కుదేలు చేస్తున్నాయి. పాక్షికత, అధిపత్య వాంఛ, ఘోర నిర్లక్ష్యం—ఇవి సమాజ నైతిక హృదయాన్ని చీల్చుతున్నాయి.
ఇవి చిన్న లోపాలు కావు—ఇవి మార్గభ్రంశాలు. తన శక్తిని వ్యసనాల్లో వృథా చేసుకునే తరం, చరిత్ర తనపై ఉంచిన ధర్మాన్ని కోల్పోతుంది. అందుకే ఈ పిలుపు కేవలం రాజకీయమైంది కాదు—ఇది నాగరికత పిలుపు. ఈ బంధనాలను ఛేదించండి. ఈ మోహాలను నిరాకరించండి. క్రమశిక్షణను తిరిగి స్వీకరించండి. స్పష్టతను సంపాదించండి. లక్ష్యాన్ని గట్టిగా ఆచరించండి.
విద్య, కేవలం అర్హతపత్రం కాదు—చైతన్యానికి మార్గం కావాలి. కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలు డిగ్రీల కర్మాగారాలుగా కాకుండా సంస్కరణల యజ్ఞవేదికలుగా మారాలి. విద్యార్థులు, పండితులు, మేధావులు కలిసి ఆధునిక పునర్నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాలి—వివేకం ఆధారంగా, సమానత్వం లక్ష్యంగా. అవగాహన ముందుండాలి; అధికార సాధన తరువాత రావాలి. నిశ్చయం చర్యకు పునాది కావాలి.
చరిత్ర తన హెచ్చరికలను, ప్రేరణలను అందిస్తోంది. ఖండాంతరాలపై ఒక ఆందోళనాత్మక తరంగం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది—నేపాల్లో యువత ఆధ్వర్యంలో జరిగిన రాజకీయ పరివర్తన, రాజశాసన అవశేషాలను కదిలించి గణతంత్ర పునర్వ్యవస్థీకరణకు దారి తీసిన ప్రజా ఉద్యమం నుండి; బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంకలోని ఉద్రిక్త పరిణామాల వరకు; ఇరాన్, పశ్చిమ ఆసియా ప్రాంతాలలో ఉద్భవిస్తున్న ఆవేశాల వరకు; యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలలో జరుగుతున్న పునర్వ్యవస్థీకరణల వరకు; రష్యాలో సైతం కనిపిస్తున్న మౌన కదలికల వరకు—ఇవి ఏకరూప విప్లవాలు కావు, కాని ఒకే సంకేతాన్ని ఇస్తున్నాయి: ప్రపంచం మార్పు కోసం తపిస్తోంది. ఈ మార్పు అగ్రభాగంలో యువత నిలుస్తోంది—ప్రశ్నిస్తూ, ప్రతిఘటిస్తూ, పునఃకల్పిస్తూ.
ఇక ప్రస్తుత ప్రపంచ యుద్ధ వాతావరణం—విధ్వంస ఆయుధాల వ్యాపారం, ఇంధన వనరుల కోసం జరిగే క్రూర పోటీ, గ్యాస్-ఎనర్జీ రాజకీయాల ఘోర నాటకం—ఇవి అన్నీ యువత దృష్టిని తప్పించలేవు. శక్తి, లాభాల నైతిక సంక్లిష్టతలను ఒక జాగృత తరం లోతుగా గమనిస్తోంది. యుద్ధం ఇక దూర దృశ్యం కాదు; అది జాగ్రత్తకు హెచ్చరికగా యువ మేధస్సులో చెక్కబడుతోంది.
ఇలాంటి చారిత్రక కంపనాల మధ్య, మన దేశంలో ఒక కఠినమైన ప్రశ్న మిగులుతోంది: నిన్నటి తరం కలిగిన ఆ మేధో ఆగ్రహం ఎక్కడ? ఈ స్థబ్దత ఎందుకు? ఈ ఆలస్యభావం, ఈ నిస్సత్తువ ఎందుకు? విద్యాసంస్థలు—ఒకప్పుడు వాదప్రతివాదాల కేంద్రాలు—ఇప్పుడు నిశ్శబ్దానికి లోనవుతున్నాయా? పఠనం నిర్లక్ష్యానికి గురవుతోంది; ప్రశ్నించడం మరవబడుతోంది.
కవి శ్రీశ్రీ చెప్పినట్లుగా—“కొంతమంది యువకులు పుట్టుకతోనే వృద్ధులు”—అనే వాక్యం ఇప్పుడు చేదు సత్యంగా మారుతోంది. మన యువతలో ఒక వర్గం స్వార్థపూరితంగా, భద్రతావలయాల్లో చిక్కుకుని, వారసత్వ ఆస్తులపై ఆధారపడుతూ, ముందడుగు వేయడానికి వెనుకాడుతోందా? రియల్ ఎస్టేట్ సంపదలు, కుటుంబ సౌకర్యాలు—ఇవి అభివృద్ధికి ఆధారం కాకుండా బంధనాలుగా మారుతున్నాయా? హక్కుల ముసుగులో అలసత్వం, విజయమనే పేరుతో నిర్లక్ష్యం పెరుగుతున్నాయా?
ఇదే సమయంలో సమాజంలో మరింత ప్రమాదకర ధోరణులు కనిపిస్తున్నాయి—అధిపత్య అహంకారం, బలహీనులపై హేళన, అవమానకర ప్రవర్తన, కపట ధోరణి. నిస్సహాయులపై వేధింపులు, వ్యంగ్యాలు, అన్యాయం—ఇవి మన నైతిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఇది కేవలం నైతిక పతనం కాదు—ఇది నాగరికతకు సంకేత ఘంటిక.
ఈ వికృతులను ఎదుర్కోవాలి—స్పష్టతతో, ధైర్యంతో. యువత రాజకీయ స్థలాన్ని మాత్రమే కాదు, నైతిక ధర్మాన్ని కూడా తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలి. అధ్యయన శక్తిని, ఆలోచన గాఢతను, ప్రశ్నించే ధైర్యాన్ని పునరుద్ధరించాలి. బుద్ధితో కూడిన తిరుగుబాటు—నిరర్థక వ్యతిరేకత కాదు, సార్థక ప్రతిఘటన—మళ్లీ ప్రేరణగా మారాలి.
అయితే ఈ జాగరణ నిరసనతో ముగియకూడదు. నిజమైన విప్లవం—ఆందోళన నుంచి ఆవిష్కరణకు, వీధుల నుంచి విధానాల దిశగా మార్పు. శాసనసభలు, పార్లమెంట్—ఇవి కొద్దిమంది వారసత్వ కోటలుగా ఉండకూడదు. విద్యావంతులు, నైతికంగా దృఢమైన యువత ఈ వేదికల్లో ప్రవేశించాలి. ప్రతినిధిత్వం అంతిమ లక్ష్యం కాదు—అది మార్పుకు కేంద్రబిందువు.
ఇదే భవిష్యత్ మలుపు—సంస్థలలో యువత ఆధిపత్యం. అశాంతి కాదు—సంవిధానబద్ధ ప్రతిష్ఠ. నినాదం కాదు—పాలనా శాస్త్రం. యువత అధికారంలోకి వచ్చినపుడు రాజకీయాల భాష మారుతుంది—ఆశ్రయ రాజకీయాల నుంచి పాల్గొనుబాటుకు; ప్రతీకాత్మకత నుంచి సారానికి; స్వార్థ పరిరక్షణ నుంచి సమాజ రూపాంతరానికి.
ఈ శక్తి ఒకే పార్టీకి పరిమితం కావాల్సిన అవసరం లేదు. ఇది తరతరాల అంతర్లీన ఉద్యమంగా ఉండాలి—వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసే, అవసరమైతే సవాలు చేసే శక్తి. ఇది రాజ్యాంగ విలువలపై నిలబడాలి; సాంకేతిక శక్తితో నడవాలి; న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం పట్ల అచంచల నిబద్ధత కలిగి ఉండాలి. ఆరోగ్యం, విద్య, ఉపాధి, గౌరవం—ఇవి వాగ్దానాలు కాదు, హక్కులుగా స్థిరపడాలి.
అందుకే యువత మారాలి—నిరాశ నుంచి సంఘటిత శక్తిగా; కోపం నుంచి స్పష్టమైన ఆలోచనగా; విభజన నుంచి ఐక్యతగా. డిజిటల్ వేదికలు, సామాజిక ఉద్యమాలు, మేధో చర్చలు—all కలసి ఒక సమగ్ర దిశగా పయనించాలి. ఇది ప్రజాస్వామ్యాన్ని కూల్చివేయడం కాదు—దాన్ని మరింత లోతుగా స్థాపించడం.
ఈ మహత్తర యత్నంలో సంస్థల పాత్ర కీలకం. పత్రికా రంగం తన నైతిక ధర్మాన్ని తిరిగి స్వీకరించాలి. మేధావులు ప్రజల మధ్యకి రావాలి. న్యాయవ్యవస్థ రాజ్యాంగ రక్షకుడిగా నిలవాలి. ప్రజల జాగృతి, సంస్థల బాధ్యత—ఇవి కలిసినపుడే గణతంత్రం ఒక జీవశక్తిగా మారుతుంది.
ఇది ఒక పునర్జన్మ—దేశ నైతిక, రాజకీయ, సామాజిక నిర్మాణానికి నూతన రూపకల్పన. మానవ గౌరవం కేంద్రంగా ఉన్న కొత్త సామాజిక ఒప్పందం ఆవిర్భవించాలి. ఇది విధ్వంసం కాదు—పునర్నిర్మాణం. అశాంతి కాదు—సూచిత మార్పు.
అందుకే పిలుపు స్పష్టంగా ఉంది: లేచి నిలబడండి. సంఘటితమవండి. జ్ఞానం పొందండి. నాయకత్వం స్వీకరించండి. ప్రశ్నించే స్థాయి దాటి—శక్తిగా మారండి. శాసనసభల్లోకి ప్రవేశించండి. పార్లమెంట్ను అధిరోహించండి. స్పష్టత, నిశ్చయంతో పాలనను పునర్నిర్వచించండి. కులం, మతం, వ్యసనాలు, నిర్లక్ష్యం, అలసత్వం, కపట రాజకీయాలు—ఈ బంధనాలను ప్రజాస్వామ్య శక్తితో ఛేదించండి.
విప్లవం రావాలి—కోపంతో కాదు. వివేకంతో; ఉత్సాహంతో కాదు. బుద్ధితో; తాత్కాలిక అలజడిగా కాదు, శాశ్వత రూపాంతరంగా.
ఒక తరం ఎదురుచూడడం మానుకుని ముందుకు నడిపితే—చరిత్ర కేవలం తిరగదు; దానిని ఆ తరం స్వయంగా మలుస్తుంది, దిశానిర్దేశం చేస్తుంది, ఒక నూతన ప్రకాశవంత యుగానికి నాంది పలుకుతుంది.
– మండగిరి శివప్రసాద్
(రిటైర్డు ఐపిఎస్)
About the Author
