భారతీయులకు ముందు జాగ్రత్త మంచిది

నాకు అర్థమైందేమిటంటే… యుద్ధం కారణంగా భారతదేశంలో నెలకొన్న నిరోధక సాధనాల (condoms) కొరతను చూస్తుంటే, ఒకవేళ అమెరికా త్వరగా ఈ యుద్ధం నుండి తప్పుకోకపోతే (pull out), భారతీయులు అంతకంటే ముందే (pull out) జాగ్రత్త పడక తప్పదనిపిస్తోంది.

దీనిపై నా వ్యక్తిగత ఆలోచనలు, కొన్ని పరిశీలనలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

అమెరికా ఆధిపత్యం మరియు ఇరాన్ వ్యూహం ఇది తాత్కాలికమే కావచ్చు. కానీ ఈ కొనసాగుతున్న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ యుద్ధంలో ఇరాన్ మొదటిసారిగా అమెరికాపై పైచేయి సాధించినట్లు కనిపిస్తోంది.

ఇరాన్ ఈ వారంలో అమెరికాకు చెందిన 3 లేదా 4, బహుశా 6 విమానాలను కూల్చివేసింది. “బహుశా” అని ఎందుకు అంటున్నానంటే, చరిత్రలో మొదటిసారిగా అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ నిజాలను బయటకు రాకుండా కఠినంగా సెన్సార్ చేస్తున్నాయి.

ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ వైమానిక శక్తి ఉన్న అమెరికాకు ఇది ఎలా సాధ్యం? ‘ప్రపంచ పోలీసు’గా పేరుగాంచిన అమెరికా ఆధిపత్యం హాలీవుడ్ సినిమాల్లో తప్ప, నిజ జీవితంలో అంతగా లేదని ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది.

‘పర్షియన్-వుడ్’లో పెరిగిన ఇరానీయులు, వారి స్వదేశీ ‘జుగాడ్’ (తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన) పద్ధతులతో రాడార్లకు దొరకని F-35 విమానాలను కూడా గుర్తించి కూల్చివేస్తున్నారు.

1960ల నుండి అమెరికా తన సైన్యాన్ని “2-and-½ war” ప్రమాణంతో నిర్మించుకుంది (అంటే యూరోప్ మరియు ఆసియాలలో రెండు పెద్ద యుద్ధాలు, మరోచోట ఒక చిన్న యుద్ధం ఒకేసారి చేసే సామర్థ్యం).

కానీ 2026 నాటి పరిస్థితులు చూస్తుంటే, అమెరికా ఇప్పుడు కేవలం ఒక యుద్ధాన్ని మాత్రమే తట్టుకోగల స్థితిలో ఉందని, మిగిలిన విభాగాల్లో బలహీనపడిందని స్పష్టమవుతోంది. భారీ బడ్జెట్లు ఉన్నప్పటికీ, అమెరికన్ సైన్యం యుద్ధాలు గెలవడానికి కాకుండా, ఆయుధ కంపెనీలకు లాభాలు చేకూర్చడానికే నిర్మించబడినట్లు కనిపిస్తోంది.

సామ్రాజ్యాల పతనం: గ్లబ్ సిద్ధాంతం

అమెరికా పతనానికి ట్రంప్ లేదా బైడెన్ కారణమని చాలామంది అనుకోవచ్చు, కానీ దీనికి లోతైన చారిత్రక కారణం ఉంది. సర్ జాన్ గ్లబ్ అనే బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ప్రపంచంలోని ప్రధాన సామ్రాజ్యాలన్నింటినీ అధ్యయనం చేసి, ప్రతి సామ్రాజ్యం సగటున 250 ఏళ్లు మాత్రమే మనుగడ సాగిస్తుందని గుర్తించారు.

అవి ఆరు దశల గుండా వెళ్తాయి:

సాహసికుల యుగం (Pioneers)
విజయాల యుగం (Conquests)
వాణిజ్య యుగం (Commerce)
ఐశ్వర్య యుగం (Affluence)
మేధో యుగం (Intellect)
చివరగా విలాసవంతమైన పతనం (Decadence)

రోమ్ నుండి బ్రిటన్ వరకు, పతనం అంచున ఉన్న దేశాలు మేధావులను లేదా సైన్యాధ్యక్షులను కాకుండా.. క్రీడాకారులు, నటులు మరియు గాయకులను ఆరాధిస్తాయి.

1776లో మొదలైన అమెరికా ప్రస్థానానికి ఇప్పుడు సరిగ్గా 250 ఏళ్లు నిండాయి. రాజకీయ అనుభవం లేని సెలబ్రిటీలు అధ్యక్షులు కావడం, టీవీ వ్యాఖ్యాతలు రక్షణ శాఖ మంత్రులు కావడం ఈ పతనానికి సంకేతాలు. మార్గరెట్ థాచర్ అన్నట్లు, “మీరు శక్తివంతులని మీరే చెప్పుకోవాల్సి వస్తే, మీరు శక్తివంతులు కానట్లే లెక్క.”

విశ్వాస లోటు మరియు యుద్ధ పరిణామాలు

ట్రంప్ సన్నిహితులు యుద్ధ సమాచారాన్ని ఉపయోగించి స్టాక్ మార్కెట్‌లో లాభాలు పొందుతున్నారనే వార్తలు వస్తున్నాయి. అయితే, రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్‌సెత్ వంటి వారు ఇన్‌సైడర్ ట్రేడింగ్‌లో కూడా విఫలమై భారీగా నష్టపోయారట.

ఇక ఇరాన్ విషయానికొస్తే, అమెరికాతో శాంతి చర్చలు జరపడానికి వారు నిరాకరిస్తున్నారు. అమెరికా ఇచ్చే మాటపై గానీ, సంతకం చేసే పత్రంపై గానీ వారికి నమ్మకం లేదు. అమెరికా ప్రజలు ఇప్పుడు తమ నాయకులు చేస్తున్న విధ్వంసాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోతున్నారు.

రచయిత బిల్ బ్లమ్ చెప్పినట్లు, “అమెరికన్లు మాఫియా బాస్ పిల్లల వంటి వారు. తమ తండ్రి ఏం చేస్తాడో వారికి తెలియదు. కానీ ఎవరో వచ్చి తమ ఇంటిపై బాంబు వేసినప్పుడు ఎందుకు వేశారో అర్థం కాక ఆశ్చర్యపోతారు.”

ఇరాన్ తన ప్రచార యుద్ధంలో అమెరికాను చాకచక్యంగా ఎదుర్కొంటోంది. అమెరికా స్వయంగా లోతైన లోయలోకి దూకడానికి సిద్ధంగా ఉన్న సామ్రాజ్యంలా కనిపిస్తోంది.

చివరి మాట..

నా ‘చాయ్‌వాలా’ ఈ పరిస్థితిని ఇలా విశ్లేషించాడు:

“ముందు F-16 లేదా F-35 లాంటి యుద్ధ విమానాల పేర్లు వింటేనే భయం వేసేది. కానీ ఈ యుద్ధం తర్వాత ఆ పేర్లన్నీ కేవలం ‘F’ అక్షరంతో మొదలయ్యే ఒక చవకబారు బూతు పదంలా అనిపిస్తున్నాయి, భయ్యా!

– రవిశంకర్. ఇ