ఎంత మంది మన చుట్టూ ఉన్నా ఏదో ఒక సమయంలో మనం ఒంటరితనం తో బాధ పడుతూ ఉంటాము. అందుకే ముందుగా ఒంటరితనానికి, ఏకాంతానికి మధ్య ఉన్న సూక్ష్మ వ్యత్యాసాన్ని అందరూ అర్థం చేసుకోవాలి. ఈ ఆధునిక కాలంలో మనుషులు భౌతికంగా అందరితో కలిసి ఉన్నా, మానసికంగా ఎంతో ఒంటరిగా మిగిలిపోతున్నారు. మనం ఎదుర్కొంటున్న వివిధ అంశాలను విశ్లేషిస్తే, ఒంటరితనాన్ని అధిగమించడానికి ఒక స్పష్టమైన మార్గం కనిపిస్తుంది.
1. ఏకాంతం vs ఒంటరితనం (Solitude vs Loneliness)
ఒంటరితనం అనేది ఒక అభద్రతా భావం, కానీ ఏకాంతం అనేది ఒక ఉన్నత స్థితి. మనతో మనం గడపడం నేర్చుకున్నప్పుడు, మనం మన అంతరాత్మతో అనుసంధానం అవుతాము. మన సాంగత్యం మనకే నచ్చనప్పుడు, ఇతరులు మనతో ఉండాలని కోరుకోవడం సమంజసం కాదు. అందుకే అప్పుడప్పుడు మనకు సన్నిహితంగా ఉండే వారి నుండి కొంచెం దూరం పాటించడం మంచిది. ప్రతిరోజూ కొన్ని నిమిషాలు మీతో మీరు కూర్చొని ధ్యానం చేయండి. ఈ అభ్యాసం మీరు ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు కూడా ఒంటరితనం అనిపించకుండా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.
2. అంతర్ముఖ ప్రయాణం (Internal Journey)
బాహ్య ప్రపంచంలో మనం వెతుకుతున్న సంతోషం తాత్కాలికం. పార్టీలు, వేడుకలు కేవలం మనలోని శూన్యాన్ని కొద్దిసేపు మరుగున పరుస్తాయి తప్ప, దాన్ని పూర్తిగా నింపలేవు.
* ధ్యానం: ప్రతిరోజూ కొన్ని నిమిషాల నిశ్శబ్దం మన ఆలోచనలను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
* ఆత్మ పరిశీలన: మన భావోద్వేగాలను గమనించడం వల్ల మన సంతోషానికి మూలం మనమే అని అర్థమవుతుంది.
3. సేవా దృక్పథం (Spirit of Service)
ధ్యానంతో పాటు, ఒంటరితనం అనే భావనను అధిగమించడానికి మరో మార్గం సేవ చేయడం, మన చుట్టూ ఉన్నవారికి ఉపయోగపడటం. మనం సమాజంలో చేసే నిస్వార్థ సేవ మనలో ఒక విప్లవాన్ని తీసుకువస్తుంది.
మనం మన గురించి మాత్రమే ఆలోచించినప్పుడు ఒంటరితనం ఎక్కువగా అనిపిస్తుంది. అదే మన దృష్టిని సమాజం వైపు మళ్లించి, ఇతరులకు సహాయం చేయడం మొదలుపెడితే, మన జీవితానికి ఒక అర్థం దొరుకుతుంది. మదర్ థెరిసా వంటి గొప్ప వ్యక్తుల జీవితాలే దీనికి నిదర్శనం. మనం జీవితాంతం ప్రజలకు ఉపయోగపడితే, మనకు అవసరమైనప్పుడు మనల్ని చూసుకోవడానికి వందలాది, లక్షలాది మంది ఉంటారు
4. ప్రపంచాన్ని ఒక ‘కల’గా చూడటం
మన చుట్టూ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరితో సంబంధం పూర్తిగా తెగిపోయినట్లు అనిపించే సందర్భాలు ఉంటాయి. అలాంటప్పుడు, అనుబంధాన్ని అనుభూతి చెందడానికి మనం పోరాడాల్సిన లేదా కష్టపడాల్సిన అవసరం లేదు. దీనికి విశ్రాంతి ఒక మంచి నివారణ. మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు, మనకు అత్యంత సన్నిహితులైన వారి నుండి కూడా పూర్తిగా సంబంధం తెగిపోయినట్లుగా ఉంటుంది. మన నిద్ర స్థితిలో మనం మరెవరినీ మనతో పాటు తీసుకువెళ్లలేము. ఆ క్షణంలో, ఈ సృష్టి మొత్తాన్ని ఒక చిరునవ్వుతో కలగా చూడండి. ఈ సృష్టిలోని ప్రతిదీ తాత్కాలికమని, సబ్బు బుడగ వంటిదని గ్రహించినప్పుడు, మనుషులపై లేదా వస్తువులపై మనకున్న అతిగా అంటిపెట్టుకునే స్వభావం (Attachment) తగ్గుతుంది. ఈ వైరాగ్యం మనకు మానసిక ప్రశాంతతను ఇస్తుంది.
ఒంటరితనం కేవలం కొందరికే పరిమితం కాదు; సంపద, మంచి కుటుంబ సంబంధాలు, భాగస్వాములు ఉన్నవారు కూడా ఒంటరిగా భావించవచ్చు. చాలా సంతోషకరమైన కుటుంబం ఉన్నప్పటికీ, ప్రజలు తమ సొంత మనస్సును, భావోద్వేగాలను అర్థం చేసుకోవడం నేర్చుకోనందున ఒంటరిగా భావించి, కుంగిపోవచ్చు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒంటరితనం ఒక మహమ్మారి రూపం తీసుకుంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో ప్రజలకు అన్నీ ఉన్నట్లు కనిపించినా, ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరు ఒంటరిగా ఉన్నట్లు మనం చూస్తున్నాము.
ఒంటరితనం అనేది ఒక వ్యాధి కాదు, అది మనల్ని మనం తెలుసుకోవడానికి ప్రకృతి ఇస్తున్న ఒక అవకాశం. కత్తి అంచు వంటి ఆ సమతుల్యతను సాధించాలంటే, బాహ్య ప్రపంచంతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే, అంతర్గతంగా మనతో మనం అనుసంధానమై ఉండాలి.
మీరు సంవత్సరానికి ఒక వారం, అంటే కొంత సమయాన్ని, మీతో మీరు గడపడానికి కేటాయించుకుని, మీ ఆలోచనలను, భావోద్వేగాలను గమనిస్తే, ఆనందానికి, పరమానందానికి మూలం మీరేనని మీరు కనుగొంటారు.
నిజమైన స్నేహితుడు దొరకడం అరుదు కావచ్చు, కానీ మనకు మనమే ఒక మంచి స్నేహితుడిగా మారితే, ఈ ప్రపంచమంతా ఒక కుటుంబంలా అనిపిస్తుంది. అందుకే ముందుగా మనల్ని మనం ప్రేమించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. తద్వారా ఒంటరితనాన్ని వీడి జీవితంలో మానసిక ప్రశాంతత పొందవచ్చు.
– డాక్టర్ వెలగపూడి ఉమామహేశ్వరరావు
మాజీ రిజిస్ట్రార్, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం,
లయన్స్ జిల్లా గవర్నర్ (2000-2001), మేనేజింగ్ ట్రస్టీ,
లయన్స్ మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, విశాఖపట్నం.
About the Author
