భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం మే 11న జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవం (National Technology Day) జరుపుకుంటుంది. శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో మన దేశం సాధించిన అద్భుత విజయాలను స్మరించుకోవడానికి మరియు శాస్త్రవేత్తల కృషిని గౌరవించడానికి ఈ రోజును అంకితం చేశారు.
చారిత్రక ప్రాధాన్యత
1998 మే 11న భారత దేశం మూడు కీలకమైన విజయాలను సాధించింది:
* పోఖ్రాన్-II (ఆపరేషన్ శక్తి): రాజస్థాన్లోని పోఖ్రాన్లో విజయవంతంగా అణు పరీక్షలు నిర్వహించి, భారతదేశం అణు సామర్థ్యం ఉన్న దేశంగా అవతరించింది.
* హంస-3: బెంగళూరులో దేశీయంగా తయారైన తొలి తేలికపాటి శిక్షణ విమానం ‘హంస-3’ విజయవంతంగా నింగిలోకి ఎగిరింది.
* త్రిశూల్ క్షిపణి: డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) త్రిశూల్ క్షిపణిని విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
ఈ చారిత్రక సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, 1999లో అప్పటి ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి మే 11ను జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవంగా ప్రకటించారు.
2026 థీమ్: ప్రస్తుతం 2026లో, ఈ దినోత్సవం “అందరి అభివృద్ధి కోసం బాధ్యతాయుతమైన ఆవిష్కరణలు” (Responsible Innovation for Inclusive Growth) అనే నినాదంతో నిర్వహించబడుతోంది.
జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవాన్ని (National Technology Day)అనేక విధాలుగా జరుపు కోవచ్చు.
* శాస్త్రవేత్తల గౌరవం: దేశ రక్షణ మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధి కోసం అహర్నిశలు కృషి చేసిన శాస్త్రవేత్తలను, ఇంజనీర్లను స్మరించుకోవడం ద్వారా.
* అవార్డుల ప్రధానం: సాంకేతిక రంగంలో అద్భుతమైన ప్రతిభ కనబరిచిన వ్యక్తులకు మరియు సంస్థలకు భారత ప్రభుత్వంలోని ‘టెక్నాలజీ డెవలప్మెంట్ బోర్డ్’ (TDB) జాతీయ అవార్డులను అందజేస్తుంది.
* అవగాహన కల్పించడం: ఈ సంవత్సరం (2026) నిర్ణయించిన “అందరి అభివృద్ధి కోసం బాధ్యతాయుతమైన ఆవిష్కరణలు” అనే నినాదంపై వర్క్షాప్లు మరియు స్టార్టప్ సమావేశాలు నిర్వహించడం ద్వారా ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపు కోవచ్చు.
* విద్యా ప్రదర్శనలు: పాఠశాలలు మరియు కళాశాలల్లో సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్లు, సెమినార్లు మరియు క్విజ్ పోటీలు నిర్వహించి విద్యార్థులలో నూతన ఆవిష్కరణల పట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించడం ద్వారా జరుపుకోవచ్చు.
మనం ఇప్పుడు 2026 వైపు చూస్తున్నప్పుడు, కృత్రిమ మేథ (AI) ప్రయోగాత్మక దశను దాటి పరిపక్వ దశలోకి ప్రవేశించింది. రాబోయే సంవత్సరంలో కృత్రిమ మేథ ఎంటర్ప్రైజ్ ఆర్కిటెక్చర్కు వెన్నెముకగా మారడం, సాఫ్ట్వేర్ లైఫ్సైకిల్ అభివృద్ధిని పునర్నిర్మించడం మరియు క్లౌడ్ వినియోగాన్ని పునర్నిర్వచించడం వంటివి జరగనున్నాయి. నేటి వేగవంతమైన వ్యాపార వాతావరణంలో, భవిష్యత్ ప్రణాళిక కోసం అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలను అర్థం చేసుకోవడం అత్యవసరం. ఈ నూతన సాంకేతికతను ఉపయోగించి మన దేశాన్ని సాంకేతిక రంగంలో అగ్రగామిగా నిలబెట్టేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ పునరంకితం కావాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
– డాక్టర్ వెలగపూడి ఉమామహేశ్వరరావు
మాజీ రిజిస్ట్రార్, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం,
మేనేజింగ్ ట్రస్టీ, లయన్స్ మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, విశాఖపట్నం.
About the Author
