108: ఒక విజన్ ప్రస్థానం — వెలుగుచూడని అసలు కథ!
2001: విత్తనం పడిన వేళ
ఆంధ్రప్రదేశ్ ‘సాంకేతిక విప్లవం’ వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్న కాలం అది. బ్రిటన్లో అంబులెన్స్ 8 నిమిషాల్లో రోగిని చేరుకుంటే, మన దేశంలో ఎందుకు సాధ్యం కాకూడదు? — అన్న ఒక మేధావి ప్రశ్న నుంచి పుట్టిందే ‘108’. అప్పటి భారత ప్రధాన శాస్త్రీయ సలహాదారు డాక్టర్ ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం గారి ఆశయం, డాక్టర్ ఏ.పి. రంగా రావు గారి వైద్య పరిజ్ఞానం, మరియు చంద్రబాబు నాయుడు గారి పాలనా దృక్పథం కలిసిన అద్భుతమైన కలయిక ఇది.
కానీ, రాజకీయాలు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవు.
2004: క్రెడిట్ రాజకీయాల తెరపైకి
2004లో అధికార మార్పిడి జరిగింది. 2001-2004 మధ్య పురుడు పోసుకున్న ఆ గొప్ప విజన్ను తన ‘బ్రెయిన్చైల్డ్’గా ముద్రవేస్తూ, వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి గారు ఆగస్టు 15, 2005న దీనిని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. అప్పట్లో కేవలం 14 అంబులెన్స్లు, 70 మంది సిబ్బందితో మొదలైన ఈ సేవలకు, సత్యం కంప్యూటర్స్ రామలింగ రాజు ఆర్థిక భరోసానిచ్చారు.
విత్తనం ఒకరు వేస్తే, దానిపై రాజకీయ ముద్ర మరొకరు వేయడం ఇక్కడ మొదలైంది.
2009: సంక్షోభం — మనుగడ కోసం పోరాటం!
రామలింగ రాజు కార్పొరేట్ కుంభకోణం బయటపడటంతో EMRI వ్యవస్థ కుప్పకూలే స్థితికి చేరింది. నాలుగు నెలల పాటు సిబ్బందికి జీతాలు లేకపోయినా, 108 సేవలు ఆగలేదు. ఆ క్లిష్ట సమయంలో GVK సంస్థ బాధ్యతలు భుజాన వేసుకుని వ్యవస్థను కాపాడింది.
2017-2024: మారిన చేతులు… మారిన బేరసారాలు
BVG నుండి Aurobindo Foundation వరకు — ప్రభుత్వం మారిన ప్రతిసారీ 108 నిర్వహణ సంస్థలు మారాయి. రాజకీయ బేరసారాలు, కాంట్రాక్టుల వివాదాలు ఈ వ్యవస్థను చుట్టుముట్టాయి. అయితే, రాత్రి 3 గంటలకు మోగే 108 ఫోన్ కాల్కు స్పందించే అంబులెన్స్ డ్రైవర్, ఆక్సిజన్ అందించే టెక్నీషియన్ నిబద్ధత మాత్రం ఎక్కడా తగ్గలేదు.
2025-26: కలాం ఆశయం — నిజమైన పునరుజ్జీవం
2024 లో చంద్రబాబు నాయుడు తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చాక, భవ్య హెల్త్ సర్వీస్ భాగస్వామ్యంతో 108 సేవలు సరికొత్త శకంలోకి ప్రవేశించాయి.
సంఖ్యలే సాక్ష్యం: కేవలం జూన్ 2025 నుండి మార్చి 2026 వరకు (10 నెలల్లో):
6.39 లక్షల అత్యవసర కేసులు.
92,372 రోడ్డు ప్రమాద బాధితులు, 87,320 మంది గర్భిణీలు, 11,614 మంది నవజాత శిశువుల ప్రాణ రక్షణ.
9,183 మంది గుండెపోటు బాధితులను ‘గోల్డెన్ అవర్’లో ఆసుపత్రికి చేర్చి పునర్జన్మ ప్రసాదించడం.
ప్రస్తుతం 731 అంబులెన్స్లతో, ప్రతి వాహనం ఒక *’పరుగెత్తే ICU’*గా మారింది. CCTV, Mobile Data Terminals ద్వారా 18 మంది స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్లు నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ, హాస్పిటల్ చేరకముందే ప్రాణాపాయం తప్పిస్తున్నారు.
అబ్దుల్ కలాం గారి కల, చంద్రబాబు నాయుడు గారు వేసిన పునాది, రంగా రావు గారి నమూనా… చివరకు విజన్ ఉన్న నాయకత్వం దొరికినప్పుడు 10 నెలల్లోనే 6.4 లక్షల ప్రాణాలు ఎలా కాపాడబడ్డాయో చూశాం.
108 — రాజకీయాలకు అతీతమైన, విజన్ ఉన్న నాయకత్వానికి నిదర్శనమైన నిజమైన ప్రాణదాత.