‘ఆప్’లో మరో చీలిక చిచ్చు?

– పంజాబ్‌పై చద్దా ప్రయోగం?
– పంజాబ్ ఆప్ ఎమ్మెల్యేలతో చద్దాకు సాన్నిహిత్యం

ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్)కి చెందిన ఏడుగురు రాజ్యసభ ఎంపీలు బీజేపీలో ఫిరాయించడంతో, పంజాబ్ నుండి ఢిల్లీ వరకు, గోవా నుండి గుజరాత్ వరకు రాజకీయ వాతావరణం వేడెక్కింది. బీజేపీ సీనియర్ నాయకుల ప్రకారం, పార్టీ ఒకే దెబ్బకు అనేక లక్ష్యాలను ఛేదించింది. ఆప్ రాజ్యసభ బృందంలో ఏర్పడిన ఈ చీలిక, లోక్‌సభలోని ఆ పార్టీ ఎంపీలను, పంజాబ్,ఢిల్లీలోని ఎమ్మెల్యేలను కూడా ఫిరాయించేలా ప్రోత్సహిస్తుందా? అనే ప్రశ్నపై అందరి దృష్టి కేంద్రీకృతమై ఉంది.

ఈ ఆందోళన కొంతకాలంగా ఆప్‌ను వేధిస్తోంది. సరిగ్గా ఈ కారణంగానే, “ఆపరేషన్ లోటస్”ను చేపట్టడం ద్వారా ఆప్‌ను విచ్ఛిన్నం చేయాలని బీజేపీ ఉద్దేశిస్తోందని పార్టీ నాయకులు పదేపదే ఆరోపిస్తున్నారు. శుక్రవారం నాటి పరిణామాల సుదూర పరిణామాలను కాదనలేము. ప్రత్యేకించి బీజేపీ దృష్టి కేవలం పంజాబ్‌పైనే కాకుండా, గుజరాత్, గోవాలలో జరగబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై కూడా ఉంది.

సందీప్ పాఠక్, మిట్టల్‌లతో పాటు చాధా కూడా ఆప్ నుండి నిష్క్రమిస్తున్నట్లు ప్రకటించినప్పుడు ఆప్ లో చాలా మంది ఆశ్చర్యపోలేదు లేదా దిగ్భ్రాంతి చెందలేదు. మరో నలుగురు వారితో చేరతారని ఊహించనప్పటికీ, ఈ చర్య “ఊహించినదే” అని చాలామంది పేర్కొన్నారు.

అయితే, 2022 ఎన్నికలకు ముందు అభ్యర్థుల ఎంపిక నుండి మొదలుకొని, పంజాబ్‌లో రాఘవ్ చాధా, సందీప్ పాఠక్‌లు పోషించిన లోతైన సంస్థాగత పాత్రలు, వారు ఇన్నేళ్లుగా ప్రయోగించిన ప్రభావమే ఆప్ నాయకత్వాన్ని ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.

ఆప్ ఎమ్మెల్యేలలో దాదాపు 50 శాతం మంది తమ అభ్యర్థిత్వాన్ని ఈ ఇద్దరిలో ఒకరి వల్లే పొందారు. వాస్తవానికి పంజాబ్ లో అధికారంలోకి వచ్చాక అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌ రాఘవ్ చద్దాను ముఖ్యమంత్రిగా నియమించవచ్చని కూడా ఊహాగానాలు వచ్చాయి. అలా జరగనప్పటికీ, ఆయన పరిపాలన, విధానాలను పర్యవేక్షిస్తూ ‘సూపర్ సీఎం’గా విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందారు. బదిలీలతో సహా పలు నిర్ణయాల కోసం ఎమ్మెల్యేలు ఆయనను సంప్రదించేవారు.

రాజకీయ పరిశీలకులందరి దృష్టి పశ్చిమ బెంగాల్‌పై కేంద్రీకృతమై ఉన్న సమయంలో, బీజేపీ తనదైన గెరిల్లా యుద్ధ శైలికి అనుగుణంగా, రాబోయే ఎన్నికల కోసం తన సన్నాహాలను నిశ్శబ్దంగా పూర్తి చేసింది. హోం మంత్రి అమిత్ షా కోల్‌కతాలో మకాం వేసి, అక్కడి ఎన్నికల సన్నాహాలను వ్యక్తిగతంగా పర్యవేక్షిస్తున్న తరుణంలో, ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో పనిచేస్తున్న మూడవ తరం బీజేపీ నాయకులు జాతీయ రాజధానిలో ఈ రాజకీయ ప్రకంపనం సృష్టించారు.

దీని పర్యవసానాలు రాబోయే కాలంలో చాలా తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. బీజేపీ ఈ కీలక ఎత్తుగడ కోసం ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ లోపల చాలా ముందుగానే పునాదులు వేయడం ప్రారంభించింది. స్వాతి మాలివాల్ చాలా కాలంగా బీజేపీ నాయకత్వంతో సంప్రదింపులు జరుపుతూనే ఉన్నారు. ఆమె ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో బీజేపీకి బహిరంగంగా మద్దతు కూడా తెలిపారు.

రాఘవ్ చద్దా ప్రవర్తన, బహిరంగ నడవడిక ఆయన ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ నాయకత్వంపై అసంతృప్తితో ఉన్నట్లు సంకేతాలు ఇవ్వడంతో, బీజేపీ ఆయనపై కూడా కన్నేసింది. అయితే, చాధా బీజేపీకి దగ్గరవ్వడం మాలివాల్‌కు నచ్చలేదు. తనకంటే ఆయనకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత లభిస్తుందేమోనని ఆమె భయపడ్డారు. అయినప్పటికీ, రాజ్యసభ పార్లమెంటరీ గ్రూపులో అధికారికంగా చీలిక తీసుకురావడానికి అవసరమైన ఏడుగురు ఎంపీలను సాధించేందుకు, తమ ప్రయత్నాలను సమన్వయం చేసుకోవాలని వారికి సూచించారు.

బీజేపీకి దొరికిన అతిపెద్ద అవకాశం ఆప్లో ప్రధాన కార్యదర్శి (సంస్థాగత) కీలక పదవిలో ఉన్న సందీప్ పాఠక్. గత పంజాబ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో, దాదాపు అన్ని టిక్కెట్ల కేటాయింపు బాధ్యతను ఆయన, రాఘవ్ చాధా వహించారు. పంజాబ్‌లోని ప్రతి ఎమ్మెల్యేతోనూ ఆయన ప్రత్యక్ష సంబంధాలను కొనసాగిస్తున్నారు.

పంజాబ్‌లో తన పాత్ర కుదించబడిందని, అధికార పగ్గాలన్నీ ఢిల్లీ మాజీ ఉప ముఖ్యమంత్రి మనీష్ సిసోడియాకు అప్పగించబడ్డాయని భావించి ఆయన అసంతృప్తికి లోనయ్యారు. మిగిలిన నలుగురు ఎంపీలలో, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఈడీ) దాడుల నేపథ్యంలో అశోక్ మిట్టల్ ఒత్తిడికి గురయ్యారు. విక్రమ్‌జిత్ సాహ్నీ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పట్ల తన అభిమానాన్ని తొలి నుండి బహిరంగంగా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అయోధ్యలో జరిగే రామమందిర ప్రాణప్రతిష్ట మహోత్సవంలో పాల్గొంటానని హర్భజన్ సింగ్ బహిరంగంగా ప్రకటించారు. రాజ్యసభ ఎంపీగా, ఆయన రాజకీయాల కంటే క్రీడలకు సంబంధించిన అంశాలకే అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. బిలియనీర్ వ్యాపారవేత్త రాజీందర్ గుప్తా రాజకీయాలకు దూరంగానే ఉన్నారు. విశేషమేమిటంటే, పార్టీ వ్యతిరేకించినప్పటికీ ఆయన భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందానికి మద్దతు పలికారు.

బీజేపీ నాయకుల ప్రకారం, వ్యూహం స్పష్టంగా ఉంది. పంజాబ్‌లో ‘ఆప్’ పార్టీని బలహీనపరిచేందుకు చద్దా, పాఠక్‌లను వినియోగించుకోవాలని ఆ పార్టీ భావిస్తోంది. ఒకప్పుడు చద్దాను పంజాబ్ “సూపర్ ముఖ్యమంత్రి”గా అభివర్ణించేవారు. పంజాబ్, గోవా అసెంబ్లీ ఎన్నికలు ఫిబ్రవరి 2027లో జరగాల్సి ఉంది. ఈ కాలపరిమితిని దృష్టిలో ఉంచుకుంటే, ఎన్నికలకు సరిగ్గా ముందు ‘ఆప్’ ఎమ్మెల్యేల మధ్య భారీ వలసలు లేదా “సామూహిక నిష్క్రమణ” జరిగే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేయలేము.

అయితే, శాసనసభాపక్షంలోనే అధికారిక చీలిక వచ్చే అవకాశం తక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే అటువంటి చర్యకు 61 మంది ఎమ్మెల్యేల మద్దతు అవసరమవుతుంది. అదేవిధంగా, ఢిల్లీలో ప్రస్తుతం ‘ఆప్’ 22 స్థానాలు ఉన్నాయి. అక్కడ చీలిక తీసుకురావాలంటే 15 మంది ఎమ్మెల్యేల మద్దతు అవసరమవుతుంది. పంజాబ్‌లో తమ ఓటు బ్యాంకును విస్తరించుకోవడమే తమ తక్షణ లక్ష్యమని బీజేపీ నొక్కి చెబుతోంది.

పంజాబ్ అసెంబ్లీలో ఆ పార్టీకి కేవలం రెండు స్థానాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. గత అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో, ఆ పార్టీకి కేవలం 6.5 శాతం ఓట్ల వాటా మాత్రమే లభించింది. 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో ఆ పార్టీ ఓట్ల శాతం 18.5 శాతానికి పెరిగినప్పటికీ, ఒక్క స్థానాన్ని కూడా గెలుచుకోవడంలో ఆ పార్టీ విఫలమైంది. రాబోయే ఎన్నికల్లో మరోసారి స్వతంత్రంగానే పోటీ చేయాలని బీజేపీ నిర్ణయించుకుంది.

శిరోమణి అకాలీ దళ్‌తో పొత్తు పెట్టుకునే అవకాశాన్ని పార్టీ నాయకులు పూర్తిగా తోసిపుచ్చారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో చద్దాను, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రవ్‌నీత్ బిట్టును తమ ముఖచిత్రాలుగా ప్రొజెక్ట్ చేయడమే ఆ పార్టీ వ్యూహంలో భాగంగా ఉంది. చద్దా, పాఠక్‌ల ద్వారా ఎన్నికల సమయంలో ఆప్ ఎమ్మెల్యేలను సంప్రదించి, వారిని తమ వైపుకు తిప్పుకోవడానికి బీజేపీ యత్నిస్తోంది.

పంజాబ్, ఢిల్లీ రెండింటితోనూ సంబంధాలున్న ఏడుగురు ఆప్ రాజ్యసభ ఎంపీలు పార్టీ ఫిరాయించడం పంజాబ్‌లో బీజేపీకి గణనీయమైన ఊపునిచ్చింది. గుజరాత్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు ముందు ఆప్‌కు ఎదురైన ఎదురుదెబ్బ కూడా అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణిస్తున్నారు. 15 మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, 84 మున్సిపాలిటీలు, 34 జిల్లా పంచాయతీలకు సంబంధించిన ఈ ఎన్నికలలో బీజేపీ, కాంగ్రెస్, ఆప్‌ల మధ్య త్రిముఖ పోటీ నెలకొని ఉంది.

ఈ స్థానిక ఎన్నికలను ఆప్ 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు “సెమీఫైనల్”గా అభివర్ణించింది. అరవింద్ కేజ్రీవాల్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ సింగ్ మాన్ ఇద్దరూ ఈ ఎఈ స్థానిక ఎన్నికలను ఆప్ 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు “సెమీఫైనల్”గా అభివర్ణించింది.

అరవింద్ కేజ్రీవాల్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ సింగ్ మాన్ ఇద్దరూ ఈ ఎన్నికల కోసం ప్రచారం చేశారు. 2021లో సూరత్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌లో 27 సీట్లు గెలుచుకుని ఆప్ అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. ఆ ప్రదర్శనను పునరావృతం చేయడానికి పార్టీ ప్రయత్నిస్తోంది. దక్షిణ గుజరాత్, సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో దాని పెరుగుతున్న ప్రభావం బీజేపీకి ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

గోవాలో జరిగిన గత అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ రెండు సీట్లు గెలుచుకుని, 6.77 శాతం ఓట్లను సాధించింది. దక్షిణ గోవాలోని క్రైస్తవులు అధికంగా ఉన్న తీరప్రాంతాల్లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ పాగా వేసింది. గత లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో, అది కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇవ్వడంతో, ప్రతిపక్ష ఇండియా కూటమి దక్షిణ గోవా పార్లమెంటరీ సీటును గెలుచుకుంది.

మొత్తం మీద, రాజ్యసభలో బీజేపీ ఎంపీల సంఖ్య 113కు పెరగనుంది. ఎన్డీఏ 150 మార్కుకు చేరువలో ఉంది. ఇది ఎగువ సభలో కీలక బిల్లులను ఆమోదింపజేసుకోవడానికి మోదీ ప్రభుత్వానికి సులభతరం చేస్తుంది. తత్ఫలితంగా, దీనిని బీజేపీకి ఒక ప్రధానమైన ఎత్తుగడగా ప్రశంసిస్తున్నారు.
ఆప్ నాయకత్వం ఇప్పుడు రెండు రకాల సవాళ్లు ఎదుర్కొంటున్నది. తక్షణ రాజకీయ పరిణామాలను అదుపులో ఉంచడం, పార్టీ నుండి పక్కకు మళ్లుతున్నారనే భావన తమ శ్రేణుల్లోకి పాకకుండా నిరోధించడం.

(‘నిజంటుడే’ సౌజన్యంతో)