మే డే అనేది ఒక పండుగ కాదు; అది ఒక నిరంతర ప్రశ్న—సమాజ నిర్మాణాన్ని, శక్తి సమీకరణాన్ని, మానవ గౌరవాన్ని నిలదీసే అగ్ని. Haymarket Affairలో కార్మికుల రక్తంతో ప్రారంభమైన ఈ చరిత్ర, నేటి గ్లోబల్ మార్కెట్ వ్యవస్థల్లో కొత్త రూపాలతో కొనసాగుతోంది. శ్రమికుడు–మూలధనం మధ్య పోరాటం ముగియలేదు; అది మరింత సున్నితంగా, మరింత కనిపించని రూపంలో మారింది.
పరిశ్రమల విప్లవం—Industrial Revolution—మానవ నాగరికతను మార్చింది. కానీ అదే సమయంలో అసమానతకు బలమైన పునాది వేసింది. గ్రామీణ సమాజం విచ్ఛిన్నమై, లక్షలాది మంది పట్టణాలకు వలస వెళ్లారు. రోజుకు 14–16 గంటల పని, బాల కార్మికత్వం, తక్కువ వేతనం—ఇవి శ్రమికుడి వాస్తవం అయ్యాయి. పేద మనిషి ఇక్కడే తన స్వేచ్ఛను కోల్పోయాడు. అతని ప్రయాణం కేవలం భౌగోళిక మార్పు కాదు—గౌరవం నుంచి బానిసత్వానికి.
ఈ దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా లేచిన గళమే హేమార్కెట్. కార్మికులు ఎనిమిది గంటల పని కోసం పోరాడారు. కానీ ప్రతిగా వచ్చినది హింస. న్యాయం కూడా అధికారానికి వశమై, ఆలోచనలను శిక్షించింది. ఈ సంఘటన ప్రపంచ కార్మిక ఉద్యమానికి మార్గదర్శకంగా నిలిచింది. మే డే పుట్టింది—ప్రతిఘటనగా.
ఈ పోరాటానికి తాత్విక బలం ఇచ్చింది Karl Marx మరియు Friedrich Engels ప్రతిపాదించిన Dialectical Materialism. వర్గ పోరాటం అనివార్యమని వారు పేర్కొన్నారు. శ్రమికుడు సృష్టిస్తాడు—కాని లాభం మూలధనదారుడికి చెందుతుంది.
ఈ వాస్తవాన్ని సాహిత్యం కూడా ప్రతిబింబించింది. Charles Dickens పరిశ్రమల క్రూరత్వాన్ని చూపించాడు; Maxim Gorky విప్లవ చైతన్యాన్ని; George Orwell అధికార ద్రోహాన్ని హెచ్చరించాడు; Munshi Premchand కుల–పేదరిక బాధను చిత్రించాడు; Rabindranath Tagore మానవ విలువలను గుర్తుచేశాడు.
అయితే, విప్లవం విఫలమైందా? కాదు—అది విభజించబడింది. మతం, కులం, జాతి, భాష, ప్రాంతం—ఈ విభజనలు శ్రమిక వర్గాన్ని విచ్ఛిన్నం చేశాయి. పేదలు ఐక్యంగా ఉండాల్సింది పోయి విడిపోయారు. మూలధనం మాత్రం కేంద్రీకృతమైంది.
Indiaలో ఈ విభజన మరింత లోతుగా ఉంది. కులం తరగతిని మింగేసింది. ఎన్నికలు అభివృద్ధిపై కాదు—విభజనపై నడుస్తున్నాయి. మతం, భాష, ప్రాంతం రాజకీయ ఆయుధాలయ్యాయి. సాధారణ మనిషి విభజితుడై, గందరగోళంలో పడిపోయాడు.
ఇక్కడే మరో ప్రమాదకర అంశం ముందుకు వస్తుంది—మీడియా మరియు సోషల్ మీడియా వైఫల్యం.
మీడియా ప్రజల గొంతుకగా ఉండాలి. కానీ అనేక సందర్భాల్లో అది శక్తివంతుల ప్రతిధ్వనిగా మారింది. కార్పొరేట్ ప్రయోజనాలు, రాజకీయ అనుబంధాలు, TRP పోటీ—ఇవి నిజాన్ని మసకబార్చాయి. సమస్యలను వెలికి తీయాల్సిన చోట, అవి దాచబడ్డాయి. ప్రజల సమస్యలు చర్చకు రావాల్సిన చోట, భావోద్వేగాలు, విభజనలు ప్రోత్సహించబడ్డాయి.
సోషల్ మీడియా—ప్రజాస్వామ్య వేదికగా భావించబడినది—ఇప్పుడు విభజనకు ఆయుధంగా మారింది.
అసత్య సమాచారం, ద్వేష ప్రసారం, ట్రోల్ సంస్కృతి—ఇవి సమాజాన్ని మరింత విభజిస్తున్నాయి. నిజం కంటే ప్రచారం వేగంగా పరిగెడుతోంది.
ఇది సమాచారం కాదు—మానసిక నియంత్రణ.
ఇంకా తీవ్రమైన విషయం—మేధావుల నిశ్శబ్దం.
ఇంటెలెక్చువల్స్ సమాజానికి మార్గదర్శకులు కావాలి. కానీ:
* కొందరు అధికారానికి దగ్గరయ్యారు
* కొందరు భయంతో మౌనం వహించారు
* మరికొందరు వ్యవస్థలో కలిసిపోయారు
ఫలితం—విమర్శా స్వరం బలహీనపడింది.
సత్యం నిలబడే వేదికలు క్షీణించాయి.
నేటి మార్కెట్ వ్యవస్థలో కార్పొరేట్ శక్తులు విస్తరించాయి. ఇది కేవలం వ్యాపారం కాదు—కార్పొరేట్ మాఫియా సిండికేట్. విధానాలు ప్రభావితం అవుతున్నాయి. ప్రజాస్వామ్యం ఆర్థిక శక్తికి వశమవుతోంది.
ప్రపంచ స్థాయిలో, Donald Trump వంటి నాయకత్వంలో ఆర్థిక ఆధిపత్య రాజకీయాలు పెరిగినట్లు విమర్శలు ఉన్నాయి. వాణిజ్య యుద్ధాలు, జాతీయత—ఇవి గ్లోబల్ అసమానతను పెంచుతున్నాయి.
భారతదేశంలో సంపద, రాజకీయ శక్తి, కుల–మత విభజనలు—all కలిసి ఒక శక్తివంతమైన వలయంగా మారాయి. సంక్షేమ పథకాలు ఉన్నా, అవి చాలాసార్లు ప్సూడో సోషలిజం. తాత్కాలిక ఉపశమనం—శాశ్వత పరిష్కారం కాదు.
సాధారణ మనిషి పరిస్థితి విషాదకరం:
* ఆరోగ్యం అందుబాటులో లేదు
* విద్య ఖరీదైంది
* ఉపాధి అనిశ్చితం
* గౌరవం కోల్పోయింది
అతను విభజితుడు, గందరగోళంలో ఉన్నాడు, దారితప్పాడు.
ఈ పరిస్థితి సమాజంలో అస్థిరతను పెంచుతుంది. అన్యాయం పెరిగితే ప్రతిఘటన కూడా పెరుగుతుంది. కానీ ఇప్పుడు ఆ ప్రతిఘటన కూడా విభజితమైంది.
చివరగా మిగిలే ప్రశ్న:
అసమానతపై నిర్మితమైన వ్యవస్థ న్యాయం అందించగలదా?
మే డే—కామ్రేడ్—ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోరుతుంది.
ఇది ఒక జ్ఞాపకం కాదు—ఒక మేల్కొలుపు.
కామ్రేడ్—లేచి నిలబడు.
మోసాలను ఛేదించు.
విభజనలను చెరిపివేయి.
నీ హక్కుల కోసం పోరాడు.
ఎందుకంటే—
శ్రమికుడి గళం నిశ్శబ్దమైతే, న్యాయం కూడా నశిస్తుంది.
– మండగిరి శివప్రసాద్
(రిటైర్డు ఐపిఎస్)
About the Author
