టీసీఎస్ మతమార్పిడి కేసుకు సంబంధించిన వార్తల నేపథ్యంలో జరిగిన తాజా అరెస్ట్, భారత రాజ్యాంగ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో లోతుగా దాగి ఉన్న అంతర్గత విభేదాలను మరోసారి బయటపెట్టింది. ఇది ఇక కేవలం మత స్వేచ్ఛ లేదా వ్యక్తిగత విశ్వాసానికి సంబంధించిన అంశం మాత్రమే కాదు.
భావజాల తీవ్రవాదం, రహస్య ప్రభావ కార్యకలాపాలు, వ్యవస్థీకృత మానసిక ప్రభావం మరియు బలహీన మనస్తత్వాలున్న వ్యక్తులను భావోద్వేగ, ఆర్థిక లేదా మానసిక ఒత్తిడుల ద్వారా ప్రభావితం చేసే పెరుగుతున్న వలయాల గురించి ఇది తీవ్రమైన ఆందోళనను కలిగిస్తోంది.
భారత రాజ్యాంగం ప్రతి పౌరుడికి మత స్వేచ్ఛను హామీ ఇస్తుంది. అయితే ఆ స్వేచ్ఛ మోసం, ప్రలోభపరచడం, బలవంతం లేదా వ్యవస్థీకృత భావజాల మతప్రచారానికి కవచంగా మారకూడదు. ప్రజాస్వామ్య హక్కులకు కూడా నైతిక, చట్టపరమైన పరిమితులు ఉంటాయి. రాజ్యాంగ నైతికత ఆధారంగా నడిచే గణతంత్రం, ఆధ్యాత్మికత, సేవా కార్యక్రమాలు లేదా సామాజిక కార్యకలాపాల ముసుగులో పనిచేస్తున్న తీవ్రవాద వలయాల పట్ల నిర్లక్ష్యంగా ఉండలేం.
రాజ్యాంగ స్వేచ్ఛను వ్యవస్థీకృత మానసిక ప్రభావం, భావజాల బలవంతం లేదా మోసపూరిత ప్రలోభాలకు కవచంగా ఉపయోగించకూడదు.
అదే సమయంలో రాజ్యాంగ పరిపక్వత సమతుల్యతను కూడా కోరుతుంది. కొంతమంది వ్యక్తులు లేదా రహస్య వలయాల చర్యల ఆధారంగా మొత్తం మత సముదాయాలను అవమానించడం లేదా నేరస్తులుగా ముద్ర వేయడం సమంజసం కాదు. ప్రజాస్వామ్యం సాక్ష్యాధారాలు, న్యాయపద్ధతులు మరియు సంస్థాగత నియంత్రణలపై నిలబడాలి — అదుపు తప్పిన ఆవేశం లేదా మతవిద్వేష ఉన్మాదంపై కాదు.
అసలు ప్రమాదం మరింత లోతుగా ఉంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రవాద సంస్థలు ఇప్పుడు ప్రత్యక్ష హింసకంటే మానసిక ప్రభావ పద్ధతులను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నాయి. తీవ్రవాద భావజాలం ఇప్పుడు తుపాకులతో కాదు; భావోద్వేగ బలహీనత, డిజిటల్ ప్రచారం, వ్యక్తిత్వ ఒంటరితనం మరియు దశలవారీ భావజాల ప్రభావంతో ప్రారంభమవుతోంది. ఒంటరితనం, ఆర్థిక అస్థిరత లేదా భావోద్వేగ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్న యువతను జాగ్రత్తగా రూపొందించిన కథనాల ద్వారా ప్రభావితం చేయవచ్చు.
ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభంలో ప్రమాదకరంగా కనిపించదు.
మొదట ఇది ఆధునికంగా, మేధోపరమైన తిరుగుబాటుగా లేదా ఆధ్యాత్మిక మార్పుగా కనిపించవచ్చు. ప్రేరణాత్మక సమావేశాలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావశీలులు, డిజిటల్ మతప్రసంగాలు, ఆన్లైన్ అధ్యయన వర్గాలు లేదా భావోద్వేగ మద్దతు పేరుతో నడిచే వలయాలు క్రమంగా భావజాల ఆధారిత బంధాన్ని సృష్టించవచ్చు. కాలక్రమేణా ఇవి రాజ్యాంగ సంస్థలు, ప్రజాస్వామ్య బహుళత్వం మరియు జాతీయ ఐక్యత పట్ల వ్యతిరేక భావనలను పెంచే ప్రమాదం ఉంది.
ఈరోజు తీవ్రవాద భావజాలం సమాజంలోకి తుపాకుల ద్వారా కాదు; భావోద్వేగ బలహీనత, డిజిటల్ ప్రచారం మరియు వ్యక్తిత్వ ప్రభావం ద్వారా ప్రవేశిస్తోంది.
భద్రతా నిపుణులు దీనిని “దశలవారీ తీవ్రవాదీకరణ”గా అభివర్ణిస్తున్నారు.
భారతదేశ సమస్య మరింత క్లిష్టమైనది. విపరీతమైన జనాభా వైవిధ్యం, బలహీన సరిహద్దులు, విభజిత రాజకీయాలు, అక్రమ వలసల సమస్యలు మరియు లోతైన సామాజిక విభేదాలు కలిసి పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి. చారిత్రక కుల విభజనలు, మత అనుమానాలు మరియు రాజకీయ ధ్రువీకరణ సమగ్ర పౌర చైతన్యాన్ని బలహీనపరిచాయి. ఈ బలహీనతను తీవ్రవాద వర్గాలు, విదేశీ ప్రభావ వలయాలు మరియు భావజాల వ్యాపారులు వినియోగిస్తున్నారు.
భౌగోళిక రాజకీయ వాస్తవాలను విస్మరించడం అసాధ్యం.
భారతదేశం పాకిస్తాన్, చైనా దేశాలతో ఉన్న ఉద్రిక్తతలు, పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ పరిస్థితులు, అలాగే బంగ్లాదేశ్ మరియు మయన్మార్ నుంచి అక్రమ వలసల ఆందోళనలతో కూడిన అస్థిర ప్రాంతీయ పరిస్థితుల్లో ఉంది. మత, కుల లేదా భావజాల విభేదాలను ఉపయోగించి భారత సామాజిక ఐక్యతను మరియు సంస్థాగత స్థిరత్వాన్ని బలహీనపరచడానికి విదేశీ శత్రు వలయాలు ప్రయత్నించవచ్చని భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఇది భ్రమ కాదు; అసమాన యుద్ధ వ్యూహాల్లో గుర్తించబడిన విధానం.
అయితే భారత రాజకీయ చర్చలు తరచూ నిరాకరణ మరియు నాటకీయ ఆవేశాల మధ్య ఊగిసలాడుతున్నాయి. కొందరు రాజకీయ నాయకులు ఎన్నికల లాభాల కోసం భద్రతా సమస్యలను చిన్నచూపు చూస్తారు. మరికొందరు సంఘటనలను ఉపయోగించి మతవిద్వేషం మరియు సామూహిక అనుమానాలను రెచ్చగొడతారు. ఈ రెండు ధోరణులూ ప్రమాదకరమైన తప్పిదాలు.
జాతీయ భద్రతను రాజకీయ అవకాశవాదం, ఎన్నికల లాభనష్టాలు లేదా మతపరమైన సమీకరణలకు బందీ చేయకూడదు.
దురదృష్టవశాత్తూ వ్యవస్థాగత బలహీనతలు పరిస్థితిని మరింత విషమం చేస్తున్నాయి. గూఢచారి వ్యవస్థల సమన్వయం అనేకసార్లు నిస్సారంగా మరియు ఆలస్యంగా ఉంటుంది. అనేక ప్రాంతాల్లో స్థానిక పోలీసింగ్కు తగిన సైబర్ సామర్థ్యం, గూఢచారి వనరులు మరియు రాజకీయ జోక్యంలేని స్వేచ్ఛ లేవు. అధికార యంత్రాంగ అలసత్వం, ఆలస్యమైన న్యాయవ్యవస్థ మరియు బలహీన అమలు చర్యలు తీవ్రవాద వలయాలకు పెరుగుదలకు అనుకూల పరిస్థితులను కల్పిస్తున్నాయి.
దీని పరిణామాలు తీవ్రమైనవిగా మారవచ్చు.
నిరంతర నిఘా బలహీనపడిన చోట, విభాగాల మధ్య సమన్వయం తగ్గిన చోట, స్థానిక గూఢచారి సమాచార సేకరణ క్షీణించిన చోట “స్లీపర్ సెల్స్” బలపడతాయి. జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ వంటి ప్రత్యేక సంస్థలకు నైపుణ్యం ఉన్నప్పటికీ, వాటి ప్రభావం స్థానిక స్థాయి సమాచార వ్యవస్థ, సాంకేతిక సామర్థ్యం మరియు పరిపాలనా నిష్పక్షపాతంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
రాష్ట్ర నిఘా బలహీనపడినప్పుడు, సమాచార సమన్వయం కూలిపోయినప్పుడు మరియు రాజకీయ నిర్లక్ష్యం పెరిగినప్పుడు స్లీపర్ సెల్స్ బలపడతాయి.
ఆధునిక తీవ్రవాద వ్యవస్థ ఇప్పుడు పూర్తిగా డిజిటల్ ఆధారంగా మారింది.
డీప్ఫేక్ వీడియోలు, ఫిషింగ్ నెట్వర్కులు, గుప్త సమాచార వ్యవస్థలు మరియు అల్గోరిథమ్ ఆధారిత ప్రచారాలు రాజ్యాంగబద్ధమైన విశ్లేషణ కంటే వేగంగా వ్యాపిస్తున్నాయి. తప్పుడు కథనం కొన్ని నిమిషాల్లో వైరల్ అవుతుంటే, నిజమైన వివరణ మాత్రం ఆలస్యంగా ముందుకు వస్తోంది. సోషల్ మీడియా ఆవేశ రాజకీయాలు స్పష్టమైన సత్యం కంటే భావోద్వేగాలను ఎక్కువగా ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రమాదకరమైన వక్రీకరణ.
ప్రజలు ఇప్పుడు సంస్థల విశ్వసనీయత లేదా లోతైన అధ్యయనం కంటే సంచలనాత్మక ప్రచారం, ప్రభావశీలుల మాటలు మరియు డిజిటల్ ప్రతిధ్వని వలయాల ద్వారా రాజకీయ సమాచారాన్ని స్వీకరిస్తున్నారు. ప్రజాస్వామ్య చర్చలు క్రమంగా ఆవేశ ప్రదర్శనలు, కుట్ర సిద్ధాంతాలు మరియు మానసిక గందరగోళ రాజకీయాలుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
అదేవిధంగా, అనధికారిక విద్యా వేదికలు, ఆన్లైన్ భావజాల ప్రచార వలయాలు లేదా మూసపద్ధతి వాతావరణాల ద్వారా రహస్య తీవ్రవాద ప్రభావం పెరగడం కూడా ఆందోళనకరం. అయితే ఇటువంటి దర్యాప్తులు పూర్తిగా సాక్ష్యాధారాల ఆధారంగానే జరగాలి. తప్పుడు ఆరోపణలు, విచక్షణారహిత లక్ష్యీకరణ లేదా సామూహిక అపవాదాలను ప్రజాస్వామ్యం అనుమతించకూడదు.
ప్రజాస్వామ్యం కేవలం హింస వల్లే కాదు; తప్పుడు ప్రచారం, భయ రాజకీయాలు మరియు రాజ్యాంగ ఆలోచనల క్షీణత వల్ల కూడా కూలిపోతాయి. చట్ట పరిపాలన ఎల్లప్పుడూ అత్యున్నతంగా నిలవాలి.
భారతీయ న్యాయ సంహిత కింద వ్యవస్థీకృత బలవంతం, అక్రమ రవాణా, తీవ్రవాద నిధులు మరియు అక్రమ తీవ్రవాద సమీకరణలపై కఠిన చర్యలకు అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే చట్టాలు మాత్రమే సరిపోవు. సమర్థవంతమైన అమలు లేకపోతే చట్టాలు కేవలం చిహ్నాలుగా మిగిలిపోతాయి.
తీవ్రవాద నిధులు, వ్యవస్థీకృత తీవ్రవాద నియామకాలు మరియు సరిహద్దు దాటి పనిచేసే వలయాల కేసులకు వేగవంతమైన ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు అత్యవసరం. ఆలస్యమైన న్యాయం ప్రజల్లో రాజ్యాంగ పరిపాలనపై నమ్మకాన్ని బలహీనపరుస్తుంది.
అదే సమయంలో రాజకీయ అవినీతి కూడా లోపలినుంచి కుళ్లగొట్టే శక్తిగా మారింది. ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాల కారణంగా తీవ్రవాద వలయాలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడంలో సంకోచం కనిపిస్తుంది. విభజిత రాజకీయ ప్రయోజనాలు, విదేశీ ప్రభావ కార్యకలాపాలు, అవినీతి మరియు సంస్థాగత నిర్లక్ష్యం కలిసి జాతీయ ప్రతిఘటన శక్తిని బలహీనపరుస్తున్నాయి. ఈ విభజన అత్యంత ప్రమాదకరమైనది.
భారతదేశపు సహనశీల, బహుళత్వ నాగరికతను భావజాల తీవ్రవాద వర్గాలు దుర్వినియోగం చేసే ప్రమాదం పెరుగుతోంది. అయితే తీవ్రవాదానికి పరిష్కారం మరో తీవ్రవాదం కాదు. ప్రజాస్వామ్యం ద్వేషంలోకి దిగజారకూడదు. భద్రతా చర్యలు గూఢచారి ఆధారితంగా, రాజ్యాంగబద్ధంగా మరియు నైతిక బాధ్యతతో ఉండాలి.
చివరికి భారతదేశానికి నిజమైన రక్షణ కేవలం నిఘా వ్యవస్థలు, కఠిన చట్టాలు లేదా ఆవేశపూరిత ప్రసంగాల ద్వారా రాదు. అది సంస్థాగత నైపుణ్యం, వేగవంతమైన న్యాయం, సాంకేతిక సామర్థ్యం, పౌర చైతన్యం మరియు రాజ్యాంగ నిబద్ధత ద్వారా మాత్రమే వస్తుంది. “మతం ప్రజలపై ఆధిపత్యం సాధించే మాఫియా వ్యవస్థగా మారుతుంది, తీవ్రవాద భావజాల వలయాలు పేదరికం, అజ్ఞానం, సామాజిక విభజన మరియు భావోద్వేగ బలహీనతలను అంతర్జాతీయ నేర, తీవ్రవాద లేదా భావజాల వలయాల సహాయంతో దుర్వినియోగం చేసినప్పుడు.”
సామాజిక విభజన, రాజకీయ అవకాశవాదం మరియు అధికార నిర్లక్ష్యం కింద తీవ్రవాద వలయాలు నిశ్శబ్దంగా పెరుగుతున్న సమయంలో ఒక గణతంత్రం నిర్లక్ష్యంగా ఉండలేం. అలాగే తప్పుడు ప్రచారం, మత ఉన్మాదం మరియు ప్రజాహిత వ్యతిరేక ప్రేరేపణలు రాజ్యాంగబద్ధమైన స్పష్టతను భర్తీ చేయడానికి కూడా అనుమతించకూడదు.
భారతదేశ జాతీయ భద్రత, సామాజిక ఐక్యత మరియు ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తు ద్వేషం లేదా గుంపు ఆవేశాలపై కాదు; అప్రమత్తమైన సంస్థలు, నైతిక పరిపాలన, వృత్తిపరమైన గూఢచారి వ్యవస్థలు మరియు రాజ్యాంగ నైతికతపై అచంచల నిబద్ధతపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.
శ్రీశ్రీ విప్లవ ప్రతిధ్వని
“మతములన్నియు మాసిపోవును
జ్ఞానమొక్కటే నిలిచి వెలుగును
మనిషితనమే మహోన్నతము
మానవత్వమే శాశ్వత సత్యము.”
శ్రీశ్రీ ఆలోచనల శాశ్వతత ఆయన కవిత్వ విప్లవంలో మాత్రమే కాదు; మానవత్వం తీవ్రవాదం, మూఢనమ్మకాలు మరియు దోపిడీ భావజాలాలపై విజయం సాధించాలనే ఆయన అచంచల నమ్మకంలో ఉంది.
– మండగిరి శివప్రసాద్
(రిటైర్డు ఐపిఎస్)
About the Author
