అదుపులో ఉన్న మాట – విజయానికి బాట!

జీవితాన్ని మార్చే జీవన సూత్రం: మానవ సంబంధాలలో అన్నిటికంటే శక్తివంతమైన ఆయుధం ‘మాట’. అది విరిగిన మనసులను అతికించగలదు, అలాగే అన్యోన్యంగా ఉన్న బంధాలను శాశ్వతంగా తుంచివేయగలదు. అందుకే మన పెద్దలు “నోరు మంచిదైతే ఊరు మంచిదవుతుంది” అని ఊరికే అనలేదు.

మాట – గాయం

* మేకు (మాట): మనం కోపంలోనో, ఆవేశంలోనో అనే ఒక మాట ఎదుటివారి మనసులోకి మేకులా దిగిపోతుంది.

* రంధ్రం (గాయం): మనం తర్వాత బాధపడి ‘సారీ’ చెప్పినా, ఆ మేకును తీసేసినా.. మనసు మీద పడిన ఆ మచ్చ (రంధ్రం) అలాగే ఉండిపోతుంది. అది కాలక్రమేణా మానినా, ఆ గుర్తు మాత్రం పోదు.

గోడకు కొట్టిన మేకు – ఒక హెచ్చరిక

మనం మాట్లాడే ప్రతి మాట ఎదుటివారి మనసుపై ఒక ముద్ర వేస్తుంది. కోపంలో మనం అనే ఒక పరుష పదం గోడలోకి దిగబడిన మేకు లాంటిది. మనం క్షమాపణ కోరినప్పుడు ఆ మేకును తీసేయవచ్చేమో కానీ, గోడకు పడిన ఆ రంధ్రం (మనసు పడిన గాయం) మాత్రం అలాగే ఉండిపోతుంది. కాలం గడిచే కొద్దీ గాయం మానవచ్చు కానీ, ఆ మచ్చ మాత్రం మనిషి జ్ఞాపకాల్లో చెరిగిపోదు.

ఆచితూచి మాట్లాడటం అంటే ఏమిటి?

ఆచితూచి మాట్లాడటం అంటే భయపడి మాట్లాడటం కాదు, బాధ్యతతో మాట్లాడటం. ఏదైనా మాట్లాడే ముందు ఈ మూడు ప్రశ్నలు వేసుకోవాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు:

1. ఇది నిజమా?
2. ఇది అవసరమా?
3. ఇది ఎదుటివారికి మేలు చేస్తుందా?

ఈ మూడు వడపోతలను దాటి వచ్చే మాట ఎప్పుడూ పరుషంగా ఉండదు.

అది అవతలి వ్యక్తికి గౌరవాన్ని, మనకు హుందాతనాన్ని ఇస్తుంది.

ఆచితూచి మాట్లాడటం వల్ల కలిగే లాభాలు

* బంధాలు బలపడతాయి: అనవసరమైన గొడవలు రావు.

* గౌరవం పెరుగుతుంది: తక్కువగా, అర్థవంతంగా మాట్లాడే వారికి సమాజంలో విలువ ఎక్కువ.

* పశ్చాత్తాపం ఉండదు: “అయ్యో! అనవసరంగా అనేశానా?” అని తర్వాత బాధపడాల్సిన అవసరం ఉండదు.

మాటను సంభాళించుకోవడం వల్ల కలిగే మరిన్ని ప్రయోజనాలు

* వ్యక్తిత్వ వికాసం: మితంగా, హితంగా మాట్లాడే వ్యక్తులకు సమాజంలో విశేషమైన గౌరవం లభిస్తుంది.

* వివాదాల నివారణ: ప్రపంచంలోని సగం గొడవలు కేవలం అనవసరమైన మాటల వల్ల, అర్థం లేని వాదనల వల్ల వస్తాయి. మాటపై నియంత్రణ ఉన్నవారికి శత్రువులు ఉండరు.

* మానసిక ప్రశాంతత: ఎదుటివారిని బాధపెట్టలేదన్న తృప్తి మనకు ఎంతో ప్రశాంతతను ఇస్తుంది. అనవసరమైన మాటలు అని తర్వాత పశ్చాత్తాపపడే అవసరం ఉండదు.

భాష అనేది మనిషికి దేవుడు ఇచ్చిన ఒక గొప్ప వరం. ఆ వరాన్ని శాపంగా మార్చుకోకూడదు. “మాట జారితే తిరిగి తీసుకోలేం” అనే సత్యాన్ని గ్రహించి, పెద్దలు చెప్పినట్లు మాటను సంభాళించుకుంటే మన జీవితం మాత్రమే కాదు, మన చుట్టూ ఉన్న సమాజం కూడా బాగుపడుతుంది.

మాట అనేది నిప్పు లాంటిది. దాన్ని దీపంగా వెలిగిస్తే వెలుగునిస్తుంది, అదే అజాగ్రత్తగా వాడితే ఇల్లు తగులబెడుతుంది. అందుకే మాట సంభాళించుకో.. బాగుపడతావ్:

ఇలాంటి విలువైన విషయాలు పాటిస్తే మనల్ని మంచి వ్యక్తిత్వమున్న మనిషిగా తీర్చిదిద్దుతాయి.

– డాక్టర్ వెలగపూడి ఉమామహేశ్వరరావు
మాజీ రిజిస్ట్రార్, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం,
మేనేజింగ్ ట్రస్టీ, లయన్స్ మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, విశాఖపట్నం.